 |
Viva la Musica. Of zoiets
De Skyth van dag tot dag
|
31 Januari 2010 | 11:15:48
|
Na heel veel koren afgelopen week had ik ook nog een speelklusje gisteren, samen met een meisje op de muziekschool, dat ik begeleidde op een concoursje. Het concours vond plaats op de muziekschool in A, en hoewel ik wekelijks in A. kom was ik me er niet van bewust waar de school was, totdat we erheen reden en ik zag dat ik er elke dinsdag, op weg naar mijn koor in A, langs loop (en nu herinner ik me ook dat ik er niet zelden muziek vandaan hoorde komen... Leve de logica).
We speelden in, waarbij we ongeveer drie keer gestoord werden door naar binnen lopende mensen, en konden daarna voor een jury in een leuk zaaltje spelen, waar een heel redelijk vleugel stond, in tegenstelling tot de krijsende Yamaha in de inspeelruimte.
Er zijn sommige soorten pianouittreksels waar ik nooit een warm gevoel voor zal koesteren, hoewel ik vele uittreksels van werken voor koor en orkest en bepaalde opera's met liefde doorrag. Uittreksels van concerto's uit de klassieke periode zullen me nooit echt liggen en voelen lomp en onpianistisch, hoe geweldig de muziek ook is. Zo ook bij het fl. concert van Mozart (we deden het langzame deel). Ik moet bekennen dat ik zelfs een weerstand voel bij het studeren van zulke uittreksels. Veel meer plezier had ik bij het leren kennen van de fl. sonate van Hindemith ('Hin damit'), dat wil zeggen het eerste deel. Ik heb in totaal slechts drie werken van Hindemith gespeeld in mijn leven - de eerste keer was zo'n twaalf jaar geleden op Zomercursus W. Het ging toen om een obscuur doch plezant kamermuziek werkje (bezetting: piano, viool, cello, klarinet, trompet), met swingende ritmes en hysterische unisono-passages in de piano. De andere keer ging het om een sonate (of sonatine?) voor piano solo, de tweede sonate (of sonatine?), eveneens een bekoorlijk stuk, waar ook een hysterische unisono-passage in voorkwam. En de meest recente Hindemith-ervaring was dus met deze fl. sonate (er kwam ook een wat kortere, raar liggende maar gelukkig ook hysterische unisono-passage in voor in de piano, die met koude handen toch een heel klein beetje amateuristisch eruit kwam, tot mijn ongenoegen). Voor mijn gevoel heeft Hindemith eigenlijk maar één stuk geschreven, en krijg ik elke keer een enorm déja vu gevoel als ik weer eens wat van hem speel, maar het is wel een verdraaid goed stuk en het prikkelt me elke keer!
Leuk dan als mensen na afloop interessante vragen aan je stellen, in de trant van: 'Was de Hindemith lastig voor je? Of was de Mozart lastiger voor je?' (weliswaar na de reguliere complimenten 'mooi gespeeld, hoor')
'Dat heet dan een "dankbare pianopartij",' zei mijn collega de fl. docente (docente van het fl. meisje) lachend, wat ook op mijn lachspieren werkte.
Ik liep naar het station in A, waar het traject A. - L. mij gelukkig weer niet hoefde te teleurstellen: natuurlijk was er weer vertraging in verband met die paar vlokjes sneeuw. Je kunt niet zeggen dat dat traject niet consequent zou zijn! Een treinreisje en een Starbucks-Café Latte verder ontmoette ik vriendin N. op het perron in L. en reisden we verder naar R, om aldaar te genieten van het bijkletsen en de overheerlijke sushi in het overvolle Japanse restaurant.
Het orgel in de O. kerk in R. is (deels) gerestaureerd, dus B. nam gebruik van de gelegenheid om een concert te geven - Le Nativité du Seigneur van Messiaen (kerstmuziek maar het mag: in Frankrijk mag je gedurende de hele maand januari nog dergelijke muziek uitvoeren, dus B. was net op tijd). Het is één van mij favoriete werken aller tijden, en vroeger heb ik het werkelijk platgedraaid op de beroemde WT-box.
Er was niet echt sprake van een denderende opkomst, maar de die-hards zaten gelukkig in de zaal. Vriendin N. zat haast te headbangen op het deel 'Les Anges' en B's moeder swingde op 'Les Mages'. Oftewel: Messiaen maakt van alles los in mensen... Ik genoot van de muziek, en stelde me voor hoe machtig het zou klinken op een echt goed orgel in een echt mooie akoestiek (bijvoorbeeld de Laurenskerk in R?).
Er werden na afloop nog wat orgelpijpjes (inmiddels vervangen door nieuwe, vanwege de restauratie) verkocht en ik geloof niet al te veel cd's. B. was zoals gebruikelijk niet extreem tevreden over zijn prestatie, maar gaf zich nu (samen met N. en mij) over aan het zaterdagavond-gevoel (geen koren, geen stress, geen Animal Planet) en zodoende gingen we naar het centrum van 'onze' stad (D.H.) - waar we eigenlijk nog te weinig komen - en genoten van een cocktail en nog wat andere dranken. De herrie was groot in één van de cafés, de muziek bereikte de onderbuik maar dreigde ook haartjes in het Oor plat te slaan, dus werden de gehoorbeschermers weer uit mijn jaszak gehaald. Opzwepende baslijnen en een cocktail controleren misschien eerder de zinnen dan de ratio, maar anderzijds spreken de vandaag wat gevoelige oortjes ook alweer boekdelen. Dan beter dat wat minder hippe café erna, met de bitterballen en de sarkastische en toch vriendelijke ober. |
|
|
|
Never a dull moment
Leermomenten
|
30 Januari 2010 | 11:40:32
|
Ok, dan gaat je Wenen-reis weliswaar niet door, maar ik hoef niet te klagen dat ik niet genoeg te doen zou hebben. Ik had wel eventjes een dipje gezien ik niet meteen wist waar ik mij pianotechnisch op het moment op wilde richten (naast de opkomende concertjes met zangeressen - dat zijn er echter niet zo heel erg veel, en voor eentje heb ik nog aardig wat tijd, maar kan me gelukkig wel verheugen op mooi repertoire, variërend van R. Strauss, Alma Mahler, Wagner tot Duparc en Britten), maar het Werk werd gewoon geresumeerd, ik gaf pianoles en de koren gingen door - had leuke 'sessie' met de oratoriumclub en het momenteel tenorloze kerkkoortje, viel in bij mijn ex-koor in Delft omdat de opvolger een tijdje in Amerika zit (the good life) en mocht tenslotte gisteravond weer meezingen bij een leuk koor dat zich in 'mijn' stad bevindt (hoewel aan de andere kant, zodat het tramtechnisch nog best een onderneming is) - want koorzingen blijft leuk en gezond (behalve voor je stem, als deze, zoals bij mijne het geval was gisteravond, niet in topvorm is) en je leert er altijd wat van. Tevens is het duidelijk dat veel mensen echt geen sociaalleven zouden hebben zonder hun koren. Ik moet bekennen dat ik ook een beetje deze situatie heb - want voor koren staan en lesgeven is weliswaar leuk, maar veel collega's kom je niet tegen, noch mensen met wie je buiten de koren om een koffie of wijntje zou doen - want zo werkt het nu eenmaal niet. De beste vrienden die ik heb heb ik via koren waarin ik meezong ontmoet, niet echt op het conservatorium. En nu merk ik dat meezingen in zo'n club naast leerzaam en muzikaal prikkelend ook gewoon heel erg gezellig is.
Vandaag mag de piano weer gestreeld worden - ik zal een fluitspelend meisje begeleiden op een concoursje. Ben weer geïnspireerd na een aantal lethargische, mentaal minder alerte dagen... |
|
|
|
Meine Ruhe, meine Ruhe! Over oren...
Leermomenten
|
28 Januari 2010 | 14:59:06
|
Er bestaat een opera van Richard Strauss genaamd Die Schweigsame Frau. De hoofdpersoon daarvan heeft een geluidstrauma opgelopen door een explosie vlak naast zijn oor en kan echt geen geluid verdragen. Hij haat 's nachts alle kerkklokjes, de grote en ook de kleine, dunne klokjes... en als mensen door elkaar gaan praten (zingen) wordt hij ook helemaal agressief. Hij zou fonofoob kunnen worden genoemd - of misschien gewoon een hyperacusis-patiënt?
Heb een nuttige site gevonden over gehoorbeschadiging- en bescherming. Was het een tijdje terug nog een taboe, tegenwoordig wordt er in kranten, op internet en andere media meer aandacht gegeven aan het gevoelige menselijke gehoor dan voorheen. Zelf ben ik op mijn 18de, en later weer op mijn 21ste, geconfronteerd met de aandoening hyperacusis, wat overgevoeligheid voor geluid inhoudt. Het heeft iets te maken met de functie in je hersenen die zich op 'hard en zacht' zou moeten aanpassen. Maar in dit geval is er sprake van een soort miscommunicatie tussen je hersenen en je oren, oftewel: de pijngrens bij geluid ligt ineens angstaanjagend laag, brommers, overvliegende vliegtuigen, stofzuigers maar helaas ook muziek worden ondraaglijk, en een krakende krant of snoeppapiertje is al een hels kabaal.
Aan een arts heb ik niets gehad - ik moest ooit drie maanden op de wachtlijst om te horen van de specialist: 'leer ermee leven'. Noodgedwongen heb ik daarna heel veel op internet gezocht. Ik vond succesverhalen over het toen in Nederland nog volstrekt onbekende fenomeen 'white noise therapie' en afschuwelijke verhalen over verschrikkelijke hyperacusis gecombineerd met ondraaglijke tinnitus (oorsuizingen, ruis, piepen, knarsen in je oor, etc.). Een man die zoveel gehoorbescherming droeg dat hij steeds minder kon hebben - tenslotte kon hij zelfs het geluid van de douche niet meer verdragen en moest zich met doekjes schoonmaken. Ik ben heel blij dat ik heb geleerd dat je je oren ook niet moet overbeschermen - en ik ben meteen gestopt met oropax en erger in mijn oren te stoppen bij relatief 'normaal' geluid (want ik repeteerde toentertijd zelfs bij een koor met mijn oordoppen in). Je hersenen snappen namelijk anders niet waarom alles zo zacht klinkt, waardoor ze zelf als het ware de 'volumeknop' hoger zetten en de herrie nog veel groter is op het moment dat je je oordoppen weer uit doet.
Ik kon heel weinig hebben. Werd bang van geluid. Voelde steeds pijn en een enorme druk op mijn oren. Las over veel mensen bij wie hyperacusis en tinnitus begon na bijvoorbeeld een rockconcert. Zat een keer bij de Nederlandse opera - ik bezocht de opera 'Mefistofele', ook nauwelijks te harden voor mijn veel te gevoelige oren - naast een voormalige fluitiste van het KCO. Die lachte hol en vreugdeloos toen ik, naar aanleiding van haar verhaal over haar ene oor waarmee ze nog maar twintig procent kon horen, vertelde over mijn hyperacusis.
'Ja, zo is het bij mij ook begonnen!'
Meermalen heb ik overwogen van beroep te wisselen. Ik werd steeds asocialer, want ja: sociaal contact betekende pijn aan mijn oren. En vrienden kunnen niet altijd begrip opbrengen voor een aandoening die ze zich niet kunnen voorstellen. Hyperacusis kun je namelijk niet zien. Ik vond mezelf ook al snel een zeikerd als ik weer eens vroeg of de muziek een beetje zachter kon.
Maar stoppen met muziek vond ik geen optie. Wel zegde ik soms repetities af of een afspraak om met een vriend of vriendin naar een concert te gaan. Als ik terugdenk aan de eerste keer dat ik hyperacusis-verschijnselen kreeg, besef ik me dat ik veel te veel naar oude opera-opnamen (opnamen met veel ruis) aan het luisteren was, niet eens loeihard, maar door niet echt briljante soundblaster boxen. Het geluid was vermoeiend voor de oren. Daarbij is hyperacusis ook een neurologisch probleem, iets wat ook kan ontstaan door extreem veel muzikale prikkels - een soort overdosis aan audio-informatie. Sommige hersenen nemen muziek gedetailleerder in zich op - ik heb ook van die hersenen die toelaten dat muziek echt blijft 'drensen' in mijn geheugen (mijn vriend, ook musicus, heeft dat helemaal niet), en ben altijd een obsessieve luisteraar geweest (zonder dat ik muziek ooit echt oorverdovend hard zette), en het schijnt dat dat er ook voor een groot deel mee te maken heeft.
Ben nooit een echte discoganger geweest en heb ook nauwelijks popconcerten bezocht (een paar jaar geleden ben ik wel naar Christina Aguilera in de Ahoy geweest, maar heb toen gehoorbescherming ingehad) . Wel is het zo dat je in deze tijd niet ontkomt aan lawaai. Nog vóór mijn hyperacusis tijd en ver voordat ik van die goede, aangemeten gehoorbeschermers die schadelijke geluiden wegfilteren aanschafte, heb ik me een paar keer - eigenlijk ongewild - in enorme teringherrie bevonden. Twee situaties kan ik me goed herinneren, en ik baal nog steeds erg van ze. De eerste was in Utrecht, toen een vriendin van me, die nogal hield van alternatieve/experimentele jazz en fusion-achtige muziek, me meenam naar een vaag maar gezellig zaaltje waar een Zwitsers bandje erg opzwepende en psychedelische fusion-jazz speelde - ik kan me een niet minder dan extatische drummer met een vies paardenstaartje herinneren, een basgitarist en een collega die afwisselend gitaar en basklarinet speelde (!). Dit was opwindend maar toch al behoorlijk hard.
Daarna nam ze me mee naar een nadere vage lokatie, een soort disco, maar dan met een podium met live-muziek: er stond een Scandinavisch blaasorkest. Dat was echter niet het enige wat er stond - een man die al even extatisch was als de drummer uit de vorige lokatie toverde de meest neurotische en spannende beats uit een drumcomputer. Dit betekende dat het orkest 'natuurlijk' ook versterkt moest worden. Ja, je leest het goed. VERSTERKT KOPER. Dit moet één van de hardste dingen zijn die ik ooit in mijn leven gehoord heb. Ik wist toen al dat het eigenlijk niet goed was. Tegenwoordig zou ik direct mijn gehoorbeschermers ingedaan hebben.
De andere situatie was een concert in het Haags conservatorium, ook al een hele poos terug. Ze voerden onder meer Hoketus van Louis Andriessen uit, flink versterkt. Ik zat behoorlijk ongelukkig, vrij dicht bij één van de enorme boksen. De ene na de andere 'hamerslag' viel neer op mijn hoofd, ziel en gehoor. Dat deed gewoon pijn. Ik voelde duidelijk dat de situatie volkomen ongezond was.
De situatie die echter uiteindelijk mijn hyperacusis 'lanceerde' op mijn 21ste, toen ik in mijn laatste jaar van mijn pianostudie zat, was echter schijnbaar 'onschuldig', maar kennelijk waren mijn oren toen al in gevoelige staat. Ik wou heel graag auditie doen voor orkestdirectie en woonde een repetitie op volgens mij een erg beroemde Weber-ouverture bij in de Muziekzaal op het Gesticht alias conservatorium, een ruimte waar het geluid niet echt goed 'weg' kan m.i. Dat koper ging toen recht mijn oren in. Alsof er een trombone aan mijn oor bleef hangen, mijn oorschelp voelde extreem gevoelig aan. Vanaf toen was het mis. Een deprimerende periode volgde, waarbij ik toch volhardde, mijn studie op tijd afrondde en aangenomen werd voor orkestdirectie. Die studie was sowieso niet erg makkelijk voor mij, maar het hielp niet mee dat mijn oren niet wilden meewerken, waardoor ik vrij gestresst was maar tevens bang om het aan mijn leraren te vertellen, omdat ik dacht dat ze me op grond van mijn bagger-oren eruit zouden gooien (heb sowieso op het nippertje mijn propedeuse gehaald, maar dat had helemaal niets met mijn hyperacusis te maken). Het maakte me ook zeer ongelukkig: hoe kun je een musicus zijn als je geen muziek kan verdragen? En mijn grootste angst was steeds (hoewel mijn gehoor getest was in het LUMC en de uitkomst positief was) dat ik doof zou worden (Beethoven had aanvankelijk ook hyperacusis!).
Er is een punt gekomen dat ik langzaam ophield met het zoeken naar informatie over hyperacusis op internet, en langzaam maar zeker ben ik er minder over na gaan denken en heeft het zich gaandeweg een beetje gestabiliseerd. De pijngrens is hoger geworden, ik kan veel meer verdragen dan voorheen. Zoiets moest er sowieso wel gebeuren, anders was ik nu waarschijnlijk een ander beroep aan het uitoefenen. Feit is dat hersenen ook wel flexibel kunnen zijn en zich aan allerlei situaties aanpassen. Maar ik merk dat ik me ook slechts zeer zelden in situaties begeef waar er echt veel te veel herrie is. Hoe dan ook, ik ben altijd gewapend met mijn aangemaakte gehoorbeschermers. Vorig jaar vond ik de omroepstem in de Randstadrail altijd afschuwelijk luid - dan deed ik ze wel eens in. En afgelopen weekend ben ik naar de film geweest - de installatie stond toen zo hard dat ik geen keuze had dan mijn oren te beschermen - het staat letterlijk twee keer te hard!
De laatste tijd hoor ik weer veel over het onderwerp. Zo'n anderhalf jaar terug - of alweer twee jaar? - hoorde ik van een componist van rond mijn leeftijd dat hij ook hyperacusis had. Hij nam direct contact met mij op omdat hij wist dat ik hetzelfde probleem had gehad. Zijn reactie op de pijn bij geluid en toenemend gepiep was eentje van totale paniek, waarna depressie overheerste. Het gevoel dat je oren zich tegen je keren. Hij hoorde zelfs bijgeluid bij bepaalde frequenties. De grootste angst was dat hij doof zou worden en nooit meer muziek zou kunnen horen. Allemaal zeer herkenbaar. En ik, die geen arts ben, kon hem alleen maar proberen te troosten door te zeggen dat hij niet perse 'gedoemd' was, en dat het ook weer beter kan worden. Alleen is daar geen medicijn of truc voor.
Het voelt hoe dan ook onvoorspelbaar, onberekenbaar. Hoe meer je erover gaat nadenken, hoe sneller je weer het gevoel hebt: 'mijn oren doen weer raar'.
Inmiddels gaat het een stuk beter met de componist. Hij zit bij een goede audioloog, en die heeft zelfs met Rouwvoet contact opgenomen over de toenemende herrie in de wereld. Denk aan Ipods, disco's, bioscopen, rockconcerten... Alles wordt alleen maar luider. Een adrenaline-kick.
Mensen praten erover. Orkestmusici moeten gehoorbescherming in. Jongeren moeten leren niet de hele dag hun Ipod te luisteren op maximum (of zelfs zachter) volume. Ineens nemen meerdere mensen contact met de componist op, of met mij. Onlangs iemand met hevige tinnitus, die wacht op een behandeling in het buitenland. En toen een dame die koordirigente is en wel eens wilde praten met iemand anders die het ook meegemaakt had. Dieptepunt was een link die ik ontving met de afscheidsbrief van een Belgische jongen van 29 die zich, na veertien jaar lang steeds ergere last te hebben gehad van hyperacusis en werkelijk afschuwelijke tinnitus, heeft opgehangen in een bos. Zo te lezen een 'gewone', aardige jongen, een ingenieur die een enorme passie had voor metalmuziek en een paar keer aan veel te luide muziek is blootgesteld (en kennelijk ook gevoelige oren had). Zo ver kan het dus gaan met gehoorbeschadiging. Schokkend om te lezen, schokkend want herkenbaar. Goed geschreven maar akelig, omdat de uitkomst tragisch en huiveringwekkend is.
En dan staat er weer een stukje in NRC-Next over gehoorbeschadiging. Hoe meer ik over de kwestie nadenk, hoe meer last ik letterlijk krijg. Druk op mijn oren. Snel iets te hard en pijnlijk vinden. Dus het is zaak dat ik het zo snel mogelijk weer van me af zet. Ik kan niet als 'halve' musicus leven, maar ben zeer blij dat ik bv. geen orkestbaan heb. Dat zouden mijn oren niet getrokken hebben.
Ik probeer met volle teugen te genieten van mijn leven als musicus - niet steeds eenvoudig. Mijn grootste angst is nog steeds dat ik blijvende schade heb - ze zeggen dat het jaren kan duren voordat je daar iets van merkt. Afgezien van de gevoeligheid hoor ik op dit moment nog zeer goed - ook kleine details. Ik heb op de website van Oorcheck.nl de gehoortest gedaan, en daar kwam uit dat mijn gehoor nog steeds goed is. Toch is dat geen indicatie voor de toekomst. Ik vermijd meestal herrie-situaties, maar feit is dat ik die paar keer in lawaai heb gestaan, dat werk van Andriessen gehoord heb en natuurlijk al duidelijk heb ondervonden dat ik gevoelige oren heb. Het liefste wil ik zorgeloos toewerken naar mijn idealen en dromen, net zoals iedereen, en wou dat ik garantie had dat mijn gehoor niet opeens zal aftakelen als ik daarvoor nog eigenlijk veel te jong ben.
Tja, veel anders valt er niet te doen, gewoon datgene wat iedereen zou moeten doen: bescherm je oren, laat oordoppen aanmeten en stel jezelf zo min mogelijk bloot aan enorme herrie. Een symfonieorkest is immers al hard zat, maar een versterkt blaasorkest is nog vele malen luider en gevaarlijker... |
|
|
|
Wer alles das merkt, weiss und kennt...
De Skyth van dag tot dag
|
25 Januari 2010 | 23:26:36
|
Het weekend was wel opvallend leeg, nu ik hier was en niet daar, in Wenen, maar dan lees je een boekje (qua deuntjes, oftewel: deun-technisch, was ik heel even wat minder geïnspireerd), en op zondag ga je met je geliefde eens de deur uit om niet in catatonische staat te verkeren, oftewel: tram naar Scheveningen, ommetje daar maken, dan teruglopen naar centrum Den Haag (een stevige wandeling doet af en toe wonderen op meerdere fronten), filmpje meepakken (Sherlock Holmes, the movie: leuk gemaakt, maar o wat was ik blij dat ik gehoorbescherming bij me had: zo'n film staat namelijk gewoon letterlijk twee keer te hard), bescheiden uit eten in Dudok, paar nootjes halen bij de Pools/Turkse avondwinkel. Vandaag wederom een ommetje, lesgeven en erwtensoep, een beetje zweten, en vanaf morgen weer elke avond wat: maar liefst vier koren, twee vaste koren, één ex-koor waar ik nu vervang voor mijn opvolger die nu in het Buitenland zit, en één koor waar ik een deuntje in mee mag brullen, maar die laatste twee koren zijn mijn eigen schuld, en kunnen overigens ook heel erg leuk zijn. Daarna een dame begeleiden op een concours en luisteren naar mijn geliefde, die Nativité du Seigneur van ons aller Olivier M. gaat uitvoeren, zaterdagavond, Oranjekerk Rotjeknor. En zo nog wat zaken. Een repetitie met zangeres T. en wat dagen later een concert geven samen, waarna ik ook nog ga naar één of andere Roemeense filmavond waar mijn vader op de één of andere manier bij betrokken is. En, heel mooi: het Le Nozze di Figaro-project (omdat de ene Figaro de andere niet is, en dan denk ik ook aan Rossini dus, en Hermann Prey en toch ook weer Mozart en Bryn Terfel) komt alsnog van de grond, dankzij Subsidie (het bestaat dus toch nog!). En zo zijn er deuntjes zat om je te vermaken.
En er is zelfs hoopgevend nieuws van het Wenen-front: de componist met wie ik een mailcorrespondentie heb en studeert bij de vorige week grieperig geworden KS stuurde weer een bericht, waarin hij vertelde dat de zangavond sowieso wordt uitgesteld - de docent is goed ziek, kan niet zingen (en twee van zijn leerlingen hadden dezelfde situatie), en heeft de komende maanden zoveel werk dat de avond vooruitgeschoven wordt naar April. Nieuwe ronde, nieuwe kansen... Of ik dan misschien misschien weer kwam (ok, maar dan extra goedkoop met de Treinwinkel boeken denk ik, en wellicht ook een annuleringsverzekering)? Waarom ook niet, we blijven proberen, soms is er sprake van desastreuze timing, maar dat betekent nog niet dat je de moed moet opgeven. Nieuwsgierigheid moet nog steeds bevredigd worden, en er moet nog steeds aan Wenen geroken worden (of de uitkomst nu is dat het ruikt naar rozen, stinkt of iets daar tussenin!). De aanhouder wint, zeggen ze toch steeds? Alleen is het wel belangrijk om in de gaten te houden dat je soms heel lang moet aanhouden, engelengeduld moet hebben en tegelijkertijd een beetje 'forceful' moet zijn en blijven vooraleer je daadwerkelijk 'wint'...
|
|
|
|
Zum Teufel mit dir verdammter Kerl!/Zwangvolle Plage, Müh' ohne Zweck!
Leermomenten
|
22 Januari 2010 | 16:07:44
|
Nu de kleine nederlaag (abrupte afzegging van een reis naar Midden Europa en de bijbehorende Werkweek) wat bezonken is merk ik toch dat het behoorlijk teleurstellend is - ik heb me er immers langdurig op voorbereid, niet alleen fysiek (als in: achter een piano) maar ook door meerdere opnamen van Meistersinger te beluisteren, te bekijken en te vergelijken, erover te lezen - kortom door er 'in' te zitten. Dat allemaal gaf een zeker doel en een bepaalde richting, en natuurlijk goede moed en inspiratie. Bovendien stonden er wat leuke zaken op het programma die ik nu (weer) moet missen, hetgeen mij droef stemt. Moet nu even zoeken waar ik mijn inspiratie vandaan ga halen, want die is tijdelijk wat minder.
(En nee, ik houd nog steeds niet van Gundula Janowitz, maar dat geheel terzijde, dat heeft weinig met bovenstaand gemopper te maken, hoewel wel met één van de opnames. Och ja.) |
|
|
|
Zangeres en Skyth, nu betere geluidskwaliteit
deuntjes
|
22 Januari 2010 | 11:04:38
|
Vrolijk Spaans deuntje. Inclusief interessante basnoot en krijsende baby. 'Eigen', noemen we dat :P Klikissimo! (NB het is wel heel zacht opgenomen in een flinke galmbak, beter bekend als 'kerk') |
|
|
|
Niklaus Vogel? Schweigt? - Ist Krank. - Gut' Bess'rung dem Meister! - Walt's Gott! - Schön Dank!
De Skyth van dag tot dag
|
21 Januari 2010 | 15:01:47
|
Naar aanleiding van het Wagnerianen-gesprek als reactie op het Muzikianen-logje wilde ik eigenlijk graag toevoegen dat ik mij een weekje zou gaan scharen tussen de echte Wagnerianen, en had reeds alles ingepakt, gisteravond laat nog in de veronderstelling levend dat ik vanochtend om 7:15 het vliegtuig naar Wenen zou nemen om een week lang met zangers te werken (betaald, zelfs). Toen - om 23 u - belde echter de KS op met de mededeling dat hij zwaar grieperig was, niet kon lesgeven, en dat hij mijn vliegticket zou terugbetalen als ik hem mijn rekeningnummer zou doormailen.
Ik mailde direct mijn koren dat ik alsnog zou kunnen repeteren volgende week en berichtte mijn leerlingen dat ze les konden krijgen op maandag en woensdag, zoals gebruikelijk. De vervangers van mijn koren gaf ik door dat ze niet hoefden te vervangen.
Ja, altijd leuk, last-minute afzeggingen. Gelukkig leef ik sowieso al met de dag. Of zoiets. Shit.
Nu heb ik in elk geval wel de kans om de HEULE Meistersinger in te studeren (en een extra Matthäus-repetitie bij te wonen, die ik anders gemist had). Maar ja, waarvoor? Ben helaas toch niet hobbyïst genoeg om zoiets uitsluitend voor de gein te gaan doen. Maar waarschijnlijk ben ik gek genoeg om het alsnog te doen. |
|
|
|
De Bezige Bijen
Leermomenten
|
19 Januari 2010 | 13:23:17
|
Het is alweer een tijdje terug dat ik vaak in koren zong. Het moet echter toch meegerekend worden tot één van die schitterende Dingen des levens - koorzingen is anders dan pianospelen of naar prachtige muziek luisteren, er is een heel specifieke concentratie voor nodig, en als iedereen die meezingt eenzelfde gevoel heeft kunnen er werkelijk adembenemende dingen ontstaan en is het overheersende gevoel toch een soort muzikale extase - er is elektriciteit voelbaar in de lucht. Dit is weer anders dan wanneer je een goed koor dirigeert, hoewel je dan dolgelukkig bent zijn als je werkelijk een koor in je vingertoppen voelt, het gevoel hebt: 'Ik speel koor' (zoals hafa-goeroe altijd zei) en weet dat een koor 'aan je handen hangt'. Maar als je meezingt ben je een soort kuddedier, nee, beter gezegd (want minder vervelend klinkend): een bij, want je het koor bestaat weliswaar uit allerlei individuen, je regelt toch samen dat er iets goeds - dan wel minder goeds - gaat klinken.
Het is goed om soms weer te ondervinden hoe dat ook al weer was. Je moet je niet te dun verspreiden, je moet geen Jack of all Trades worden, maar het is goed om te blijven voelen dat er vele manieren zijn om te musiceren, en je leert weer iets bij van elke vorm van muziek maken.
Het is soms fijn om een pion te zijn, en als piepklein individuutje in de groep of massa medeverantwoordelijk te zijn voor het klinkende resultaat. Hoestbuien verpesten de boel, een moeilijk te vinden ademsteun ook (evenals een klinker die zich niet lekker wil laten plaatsen in je bek).
En koren weten je altijd weer te vinden. Ik zeurde en mocht de M. passie meezingen, maar een aantal dagen later mailt een bestuurslid je alweer of je ook in een Bachcantate zou kunnen meezingen, omdat er sprake is van een dreigend sopranentekort.
Ik hoorde mezelf alweer toezeggen. Wat dat betreft ben ik nog zeker een Kooriaan (nee, geen Koreaan) en Bachiaan en verheug ik me altijd enorm op zulke klusjes! |
|
|
|
Bert online
deuntjes
|
19 Januari 2010 | 13:10:27
|
En nu even een VREDIG logje, geen ontblote tanden, gebalde vuisten en opmerkingen die op andermans zenuwen kunnen werken (als onderstaand stukje u geërgerd heeft, men vergeve mij)...
B. probeert reclame voor zichzelf te maken op youtube.
Is het het Lot, dat er automatisch ook allemaal Guillou-filmpjes aan de zijkant te voorschijn komen? |
|
|
|
Muzikianen
De Skyth van dag tot dag
|
19 Januari 2010 | 12:32:09
|
Ik moet even spuien, want er is een terugkerend 'ding' dat een klein beetje aan me vreet en dat vragen bij mij oproept.
Eigenlijk is het raar en scheef. Als mensen van je weten dat je naar Wagner luistert (met plezier) ben je gelijk een 'echte Wagneriaan'. Mensen geven dan niet zelden aan dat ze zelf niets met de componist hebben, hij is pompeus en bovendien nog een lul ook, een megalomane klootzak (wie ben ik om dat tegen te spreken? Het wás ook een megalomane, nare antisemiet, en nog openlijk en schaamteloos ook, heeft een mythe om zichzelf heen gecreëerd en is toen ook nog eens om zo te zeggen misbruikt door de nazi's - hetgeen je hem moeilijk na zijn dood verwijten kunt, in zijn tijd waren er immers nog geen nazi's. Maar goed, een schatje was het zeker niet, en ook nog eens een enorm ego, wat overigens niet wegneemt dat je tegelijkertijd een geniale en gecompliceerde en fijngevoelige persoonlijkheid moet zijn om geweldige muziek te schrijven, hoe tegenstrijdig het soms lijkt als je kijkt naar bepaalde aspecten van het karakter van een kunstenaar). Als je ze dan vraagt welke opera's ze van hem kennen kennen ze eigenlijk niets, of hebben één keer een uitvoering gezien in een afschuwelijke regie, of hebben een vaag beeld van ouvertures met een hoop herrie-achtig koper erin. Sommige mensen luisteren zelfs uit principe niet naar hem omdat het een klootzak was. Ik vind dat zelf een te makkelijke uitweg: van mij hoef je niet naar Wagner te luisteren, maar gebruik dan een ander argument! Als we na zouden moeten gaan hoewel auteurs, schilders, componisten etc. een vervelend karakter hadden, akelige sympathieën etc. en op basis daarvan hun kunst zouden vermijden, dan ben je een heule hoop kunst kwijt... Bovendien vinden velen (zelfs intelligente, liefdevolle en in vele opzichten open-minded mensen die ik ken) het tegenwoordig wél aanvaardbaar om alle aanhangers van een bepaald geloof (incl. bijbehorende minaretten) weg te stemmen omdat ze bang en geïntimideerd zijn door ze,wat volgens mij ook volledig niet in de haak is, maar dat terzijde (ongeacht de complexe problemen die bestaan tussen de auto's en de alloch's, als je begrijpt wat ik bedoel - die problemen zíjn ook niet in een handomdraai op te lossen en ik ben de laatste die de oplossing zou hebben!) - daar gaat het in dit stukje niet om en bovendien ben ik (helaas) een VEUL te slechte politicus om briljante argumenten te kunnen geven waarom het verwerpelijk zou zijn om per definitie je niet-Nederlandse medemens eruit te willen schoppen. En toch: waarom zou dat wél goed te praten zijn? Wees dan consequent... Discriminatie blijft discriminatie, tegen wie deze ook gericht mag zijn en wat je argumenten daarvoor ook zouden kunnen zijn (einde slap, quasi politiek correct zijpad. En toch ga je mij niet vertellen dat ik 'fout' zou zijn omdat ik vaak citaten plaats in een taal die sommigen niet zint - terwijl dat niets, maar dan ook werkelijk NIETS impliceert over mijn sympathieën! -maar zelf wel minaretten wegstemt omdat je een keer door een ventje beroofd bent of eenvoudigweg de aanblik van bepaalde mensen niet kan verdragen! Grmbl, mopper, pruttel, da capo al fine).
En als je van Händel houdt - ben je dan Händeliaan (ik ken trouwens meerdere Händel-haters, maar dat terzijde)? Hoe zit het met de mensen die in vijfentwintig koorprojecten tegelijk zingen? Als Nederlander word je geacht Bach te vereren - ben je dan automatisch Bachiaan? Of kun je Oratoriumaan of Rachmaninovaan zijn? Hoe zit het dan met de Beethovianen en de Mozartianen? En je hebt ook zat Tsjaikovskianen en Shostakovicianen, en ruim voldoende Strawinskianen! Ik ken zelf ook nog een aantal renaissancianen en middeleeuwe-muzikianen. Brahmsianen en Schumannianen te over. Messiaen-ianen (??!) zijn wellicht nog wat zeldzamer maar Debussianen en Bartokianen zijn allang geen uitzonderingen meer. En ondergetekende vereert ook heel wat van de bovengenoemde componisten, houdt ook van veel wereldmuziek en ook van bepaalde pop- en jazzmuziek en vindt het geweldig om meegevoerd worden in schone klanken en complexe structuren van bijvoorbeeld Brahms of Bach (of zelfs Rachmaninov, maar dan denk ik eigenlijk uitsluitend aan de koorwerken helaas - of eventueel de orkestwerken).
Maar als mensen ook maar weten - al is het maar in theorie - dat je naar Wagner luistert, dat je hem graag citeert omdat die zinnetjes nou eenmaal in je opborrelen, dat je zijn grote, megalomane, gelaagde en bloemrijke werken bent gaan waarderen, dan ben je per definitie Wagneriaan. Heb je háár weer met d'r Wagner, zeggen mensen lacherig, hoofdschuddend. Die lange draken van muziekdrama's in debiel nep-archaïsch Duits.
Ik dring mensen niet graag muziek op. Dwing niet mensen om 'mijn' muziek te vreten. Maar soms wil ik iets delen. Zoals iedereen die ergens enthousiast over is of ergens intensief mee bezig is iets wil delen. Men moet dan voorzichtig te werk gaan - en ik ga ook voorzichtiger te werk dan menigeen denkt! Dan heb je zo'n lullige tien minuten bestudeerd en ingestudeerd, dan wil je een deuntje delen. Je doet er nog zelf een beetje lacherig over, want wat is nou in godeswillen ook zo'n rare 'Treu Pelikanweis' en 'Schwarztintenweis' en ga zo maar door. Je moet wel een ontzettende fanaat en nerd zijn om die tekst uit je kop te leren - ik leef mee met de zangers! Vreet zelf ook gaarne de noten en de tekst, ja, je kunt eindeloos doorgaan, want het gáát ook eindeloos door - zo'n tweede scene is nog helemaal niks als je verder bladert en geconfronteerd wordt met honderden bladzijden geouwehoer en deuntjes! Pffff.
Ik ben altijd wat angstig om zoiets te delen. Een cdtje, of een opname met beeld erbij. Ik wil ze zeker niet dwingen iets mooi te vinden, maar jemig, ze hoeven het ook zeker niet ál te serieus te vinden, er is van alles waar je over kunt lachen omdat je het aandoenlijk vindt, zoals het acteerwerk, de regie, de gekke tekst. Het is ook maar Wagner en geen Godheid, dat weten we toch?
Maar ik zie ogen dof worden, ik voel ongeduld borrelen onder 's mans huid, bespeur onrust. Sommigen betrekken het op zichzelf ('Nou, ik zou de discipline niet hebben hoor om zoiets in te studeren, zoals jij, maar daarom heb ik ook een ander vak gekozen') of menen binnen drie seconden weer zo'n oervervelend voorspelbaar en irritant operading voor hun neus te krijgen ('Wat ik altijd zo suf vind bij opera...').
En ja, natuurlijk is het abstract. Archaïsch. Ouderwets. Het acteren zal soms inventief maar nooit echt realistisch zijn, er wordt meer tekst gebruikt dan wellicht nodig zou zijn om het verhaal te begrijpen. En ja, het is opera. En het heeft véél noten en VEUL tekst. Het is misschien niet je favoriete achtergrond muziek. Het is geen lekkere koorpartij om in te studeren. Geen lekkere popsong (gij elite-trut! Met je dure smaak). Niet direct licht verteerbaar (maar misschien oneindig veel minder 'zwaar' dan velen vermoeden!). Misschien iets wat je gewoon helemaal nooit wilt weten en horen. Want daar heb je haar weer met haar Wagner - 10 minuten voelt dan al als een eeuwigheid. Gatverdamme.
Het maakt echter nu eenmaal gelukkig - of het nu deelbaar of is, misschien is het eenvoudigweg niet te delen en verveel je er mensen mee - om ergens in te duiken en het 'van binnenuit' te leren kennen. Dat maakt vrolijk, en opgewonden, is prikkelend en geeft je een groot enthousiast gevoel. Of het nu Bach, Brahms, Bartok, Bruckner, Debussy, de Falla, Montsalvatge, Badings (ook al een zg. 'fout' figuur!) of Fauré is - of Wagner (of R. Strauss). Missschien ben je wel een gezangiaan: maar pas op, want Luther was ook al antisemiet en dus ook al niet zo'n lieverdje, zacht uitgedrukt!
Ik zou me niet graag bij een sekte aansluiten, dus zal mezelf nooit als een die-hard 'Wagneriaan' beschouwen. Toch ben ik niet nuchter genoeg om het allemaal als pompeuze onzin af te doen en ben ik blij dat ik erin ben gedoken en daardoor veel mooie muziek heb ontdekt. Net zozeer als ik blij ben dat ik in de Johannespassion gedoken ben, nu de Matthäus mag zingen en het schitterende Stabat Mater van Haydn mag gaan dirigeren. |
|
|
|
Barbier
Leermomenten
|
18 Januari 2010 | 11:19:41
|
Ik ben nogal een 'sucker' voor oude (al dan niet obscure) opnames, en ben extra gelukkig als ik oud beeldmateriaal vind - de meeste oude opnamen die ik heb zijn geluidsopnames, en er worden niet veel opera's van vóór pakweg 1978 (en rond die tijd en iets later zijn het niet zelden filmversies van opera's, onder leiding van Karajan of Böhm of wie-dan-ook, waarbij de zangers zichzelf of in het ergste geval zelfs iemand anders playbacken. Best vermakelijk, maar ik zie mensen liever daadwerkelijk zingen) op dvd gezet. Laatst liep ik echter door de Donner (want ik wilde wel eens die entertainmentbonnen gebruiken die ik bij diverse schnabbeltjes of als cadeau van één van mijn koren gekregen had) en vond een live-uitvoering van de Barbier van Sevilla van Rossini - uit 1959 - op dvd, en wel met Erika Köth, Fritz Wunderlich, Hermann Prey en Hans Hotter, dus ik kon mijn geluk niet op! Ik kocht er een Tannhäuser uit de jaren '90 (met René Kollo in de hoofdrol) erbij en was blij dat ik eindelijk een Italiaanse opera in handen had en dan ook nog een leuke oudere zwartwit-opname, zodat ik de helden ook nog in actie zou kunnen zien.
Een geweldige opname! Niet in de moedertaal gezongen echter (en ik maar denken dat ik braaf mijn horizon aan het verbreden was) - het werd gezongen in een enigszins merkwaardig soms erg naar vertaleritus klinkend Duits - maar briljant! De beroemde Figaro-aria, gezongen door een jonge en manisch kijkende Hermann Prey, is niet eenvoudig te overtreffen, en je blijft balen dat Wunderlich op die ene afschuwelijk dag over zijn veters is gestruikeld en de trap afdonderde, daarmee een meer dan veelbelovende carrière abrupt afkappend. Erika Köth is virtuoos en coquette als geen ander, en Hans Hotter - meer een Wotan in mijn hoofd - blijkt ongekend comisch talent te hebben gehad (waarbij de melige regie vaak meehielp - vooral memorabel was een: 'Es regnet ja in Strömen' waarna Hotter zijn hoofd buigt zodat er uit twee openingen in zijn hoed water stroomt op zijn tegenspeler). Het orkest onder leiding van Joseph Keilberth speelt soms ruw, onvolmaakt, maar levendig (ik wordt tegenwoordig te vaak kriebelig van 'verfijnde' en gelikte 'concept-uitvoeringen' van werken - als je in deze tijd geen 'concept' hebt ben je automatisch een slechte musicus, vindt men. Kennelijk ben ik zo'n vijftig, zestig, zeventig jaar te laat geboren. Maar dat is maar net hoe je het bekijkt, en natuurlijk ook één grote illusie, want zullen mensen over vijftig jaar of minder nostalgisch zijn naar deze 'ongecompliceerde' tijd? Het is ook weer te eenvoudig om maar steeds te roepen dat 'vroegâh' alles beter was). Ik hoop vurig dat er meer van dit soort opnames uitgebracht worden in de toekomst!
Hermann Prey |
|
|
|
Ich bin's, ich sollte büßen...
De Skyth van dag tot dag
|
17 Januari 2010 | 15:36:34
|
Terug naar het Vertrouwde, zij het maar voor kort deze keer. Tijdloze muziek. Het lokt, traditiegetrouw maakt het in aanvang een klein beetje gespannen, en dan is het weer voorspelbaar en toch verrassend, gemoedelijk, grappig, prikkelend en vermakelijk op een manier die alleen in die context kan. Er is tijdelijk alleen een schitterend Nu.
Bij de tramhalte snuif ik de avondlucht in. |
|
|
|
...sing ich die eitel Brot-und Wasserweis!
Leermomenten
|
15 Januari 2010 | 11:10:16
|
Het kan heel handig zijn om Goede Afspraken te maken. Helaas heb je dan nog steeds alleen maar in de hand of je je eigen afspraken nakomt. Op anderen heb je behoorlijk weinig invloed. Dat is weer eens goed bewezen tijdens een telefoongesprek gisteren.
Al een volgens mij ruime maand terug stelde mijn goede kennis/trouwe e-mailcorrespondent de componist en zanger A. voor dat ik in januari naar Wenen zou kunnen komen om de leerlingen van zijn leraar te begeleiden op een soort voorzingavond. Hij had mij aangedragen bij zijn leraar, die ik toen mocht bellen. Zijn leraar was inderdaad zeer geïnteresseerd, temeer daar hij wel een tweede pianist kon gebruiken, dankzij de frequente afwezigheid van de eerste. Of ik al in december langs kon komen om kennis te maken en samen te werken! Ik kon het helaas niet maken ineens te 'verdwijnen' naar Wenen, dus we maakten de afspraak voor januari, hij zei dat hij voor onderdak zou zorgen (als in: hotelkamer) en dat de muziek naar me toegestuurd zou worden. Ik boekte een ticket, zocht naar vervanging voor mijn koren en plande een inhaal-lesdag voor mijn leerlingen.
In de tussentijd studeerde ik alvast de muziek in die mijn kennis de componist/zanger zou uitvoeren (want ik was zelf allang in het bezit van de bladmuziek hiervan): de David-monoloog uit Meistersinger (en ik besloot me meteen nog meer te verdiepen in het werk en ook in het pianouittreksel van het werk, want dan ben je direct gewapend met Extra Repertoire. In de tussentijd mailden de componist en ik vrolijk verder. Onlangs besefte ik me dat de tijd begon te dringen, en vroeg mijn correspondent of hij meer wist over de stukken die de andere leerlingen zouden zingen en of zijn docent al iets had gezegd over de kamer die hij voor mij zou regelen. Hij raadde mij aan de man zelf weer te bellen, wat ik gistermiddag (eenmaal thuis, na een repetitie met wat strijkers) ook deed.
De man - die een mooi resonerende zangersspreekstem heeft - zei direct dat er sprake was van een probleem: hij kon het namelijk niet maken mij te laten spelen op die voorzingavond in plaats van zijn vaste pianist! Die had hij immers ook elke dag nodig, dus dat ging niet zomaar. Mijn vliegticket zou hij terugbetalen. Es tut mir Leid, maar we kunnen weer in juni of later een voorzingavond plannen, improviseerde hij. En wanneer moest ik sowieso weer in Wenen zijn (eh - volgende week? Verder niet!)? En wanneer ging ik weer naar pianist L. toe (nooit, want die kan de telefoon immers niet normaal opnemen)? En wanneer ging ik weer naar de cursus in G. (geen flauw idee, gezien het nog niet eens bekend is of de zanger Z. en pianist L. in augustus überhaupt weer een cursus zullen geven - ik kan me herinneren dat zanger Z. zei dat hij andere werkzaamheden had volgende zomer)? Hij begon hoorbaar te twijfelen, vroeg me toen wat ik hier in het dagelijks leven deed, ging ik in der Schule?
Ik legde uit dat ik piano en orkestdirectie had gestudeerd, dat ik speel met zangers, pianoles geef, en koren heb.
Wat voor koren? vroeg hij. Ik legde het uit. Ah, zei hij, oratorium, dat is goed! Ik heb de hele bezetting van de Schepping van H. Als je die instudeert kan ik alle solisten daarvoor laten overvliegen!
Ik zei dat mijn koor niet perse honderd procent geschikt was voor dat werk.
Dan neem je een ander koor en voer je dat ermee uit! Dan stuur ik de solisten! fantaseerde hij vrolijk verder.
Ik zei dat ik niet perse alleen wilde dirigeren. Ik wilde spelen (hij deed me denken aan bepaalde Roemenen en Grieken die mijn ouders en ik kennen: vele enthousiaste, wilde plannen, die geweldig klinken maar meestal niet van de grond komen)...
Ik meende hem verder te horen brainstormen.
Ok, besloot hij. Dan kom je alsnog volgende week, dan kun je mijn leerlingen en mij leren kennen, dan kunnen we samen werken en betaal ik je en regel ik je kamer.
Ok, zei ik.
Hij vroeg nog eenmaal om mijn vaste nummer, dat was goedkoper, en hij beloofde me deze keer beslist terug te bellen.
Ik liet de situatie op mij inwerken en mailde weer naar de componist, die antwoordde dat hij het nieuws inmiddels ook gehoord had via zijn leraar, en dat hij het jammer vond en hoopte dat ik niet te teleurgesteld was, en dat zulke afzeggingen weliswaar niet schön zijn, maar dat men niet zijn Laune erdoor moet laten bederven, en dat we moesten hopen dat het volgende keer wel zou lukken. Hij relativeerde de boel door de vertellen dat hij ook nog niets had vernomen had van de operahuizen waar hij zijn youtube-samenvatting van een opera van hem naartoe had gestuurd, en hij had ook nog niets gehoord van de agent voor wie hij onlangs had geauditeerd als zanger. Toch ging hij met goede moed direct weer verder met het werken aan zijn nieuwe compositie.
Blij dat ik positivo's in mijn kennissenkring heb. Toch zei iets me dat ik het hier niet bij moest laten. Feit is immers dat Wenen niet om de hoek is en ik mij ruim van tevoren op deze reis heb voorbereid. Vliegtuig geboekt, rooster aangepast, gestudeerd... Dat het van de docent onhandig is geweest om op de valreep de boel af te blazen (vreemd overigens dat hij niet veel eerder besefte dat zij pianiste pissig zou zijn als ze ineens vervangen werd?) is duidelijk - maar dan nog ben ik degene die moet bepalen wat de beste manier zou zijn om ermee om te gaan.
Er zijn verschillende opties denkbaar. De eerste zou zijn: aanvaarden dat het niet doorgaat en gewoon thuisblijven.
De andere is: er inderdaad vanuit gaan dat de docent terugbelt/onderdak vergoedt/etc. en toch gaan. Een variant op optie twee is: ervan uitgaan dat er op de docent niet te rekenen valt, contact houden met de componist en zorgen dat ik volgende week gewoon voor zijn leraars neus sta. De ervaring leert inmiddels dat er soms geen andere optie is.
Ik twijfel echter, gezien ik in november vijf dagen naar Wenen ben geweest, en ik nu zeven dagen zou gaan - ik wil geen vakantie in Wenen, ik wil er iets te doen hebben, en er is weer een risico dat ik een zelfde soort week heb als vorige keer, wat inhoudt dat ik nog steeds geen stap verder ben en moet zien hoe ik een hele week in Wenen moet vullen. Belangrijk is dan in elk geval dat ik zoveel mogelijk contact opneem met iedereen die ik daar ken.
In dit geval heb ik in elk geval nog de trouw mailende componist/zanger achter de hand. Zijn docent ontmoeten - die daar immers zelf over begon - moet geen probleem zijn, evenmin als lessen en repetities bijwonen. Ik bedacht me ineens dat het misschien ook wel een idee zou zijn als ik alsnog de ingestudeerde scene uitvoer met deze man, en dat de pianiste de rest begeleidt. Als de docent en de pianiste dat niet om één of andere reden extreem ongepast vinden, zou het in elk geval een manier zijn om even gehoord te worden. Want, natuurlijk: elke pianist kan die scene spelen, maar ik heb het speciaal vanuit Nederland voorbereid en héb echt wat met die muziek, die componist, met die speelse, merkwaardige en grappige tekst - en om heel eerlijk te zijn duurt het minder dan vijftien minuten. Ik heb dit voorgesteld aan de componist: niet geschoten is altijd mis, en wat ik zou willen vermijden is dat ik, zoals in november, geen noot speel. Het is belangrijk om er steeds van uit te gaan dat mensen geen idee hebben wie je bent, wat je kunt en zelfs wat je wilt (misschien moeilijk voorstelbaar voor velen dat je op dit moment liever zou willen correpeteren dan extreem veel dirigeren - hoewel ik werken met mijn oratoriumkoor nog aldoor inspirerend en prachtig vind - maar zij kunnen immers nooit ruiken wat jouw doelen en wensen zijn en al helemaal niet waarom. Zij kunnen niet raden dat je een enorme passie voor bepaald repertoire hebt, bijvoorbeeld, en verschillende versies van bepaalde werken grijsdraait).
Vandaar de twee opties: verzaken en thuisblijven (is nog steeds een optie, maar zou op dit punt wel een beetje als een nederlaag voelen), of subtiel terugvechten. Jammer dat dingen zelden zo soepel lopen als je zou willen (en zelfs had mogen verwachten in sommige situaties), maar opgeven is nog steeds geen optie. |
|
|
|
Skyth op Youtube
deuntjes
|
14 Januari 2010 | 17:00:27
|
Zoveel opnames heb ik nog niet op mijn naam staan. Gisteren gaf ik een concert met zangeres M. en die heeft de handel op Youtube gezet. Geen profi-opnamekwaliteit, maar toch leuk om even met lezers te delen. Het gaat om alle filmpjes van het concert in Zoetermeer.
|
|
|
|
Garstig glatter glitschiger glimmer! Wie gleit ich aus!
De Skyth van dag tot dag
|
06 Januari 2010 | 10:04:09
|
De secretaris vond het volgens mij wel een beetje overdreven, dat ik hem vroeg of hij me voor de repetitie in A. even van het station op wilde pikken. Normaal geniet ik erg van de wandelroute, die een minuut of twintig duurt, maar nu ik al een tijdje had lopen glijden en glibberen in L. besloot ik toch dat het prettig zou zijn om de ijzel te vermijden.
Iedereen wenste elkaar gelukkig nieuwjaar. Ik kreeg nog een Bach-boek van de voorzitter. Treurige aankondigingen werden gedaan: een dierbaar familielid van één van de koorleden was na een lange, slopende ziekte, overleden. Een jonge man nog, pas vijfendertig jaar.
We repeteerden ongeveer een uur en twintig minuten. Haydn. Daarna volgde een nieuwjaarsborreltje.
'Zie je het nog wel zitten met het koor?' vroeg een bezorgde alt.
Ik vertelde de secretaris over besturen van andere koren, en hij vertelde over het bestuur van een ander koor waar hij in zingt. Je kunt last krijgen van allemaal eigen willetjes, mensen die vinden dat ze het eigenlijk beter weten dan de rest van het bestuur en de dirigent. Bij A. gaat het altijd soepel, vonden we.
Ik vertelde over mijn werkweek.
'En wat doe je dan met de rest van je tijd?' vroeg hij.
's Nachts hoorde ik die zin in mijn hoofd. Nee, inderdaad, ik heb geen kantoorbaan van negen tot vijf, maar dat maakt me hopelijk geen charlatan. Ik houd mij aan mijn afspraken. In de Vrije Tijd wordt ook gewoon gewerkt en gestudeerd. Dat is zalig.
Ik ken mensen die veel nadenken, graven en wroeten in hun hoofd, op zoek naar zichzelf.
Soms denk ik dat het het belangrijkste is dat je ergens écht enthousiast van wordt, dat er iets is wat je hart doet branden en je ziel doet beven van geluk, omdat er in jouw visie niets mooiers is op aarde. Dan dorst je naar meer, wil schoonheid en kennis opsnuiven, leren, groeien, beter worden in datgene wat je doet, niet alleen omdat je wil presteren, maar omdat je leven juist zin krijgt doordat er iets is waar je een grote, onvergelijkelijke liefde voor koestert, een liefde die onverwoestbaar is zelfs, ongeacht de omstandigheden. (Sta open, leer bij, brand van verlangen, laat externe prikkels naar binnen gaan en laat die mooie invloeden met je hersenen kleien, zodat deze weer een nieuwe vorm aannemen. Graaf ook buiten je hoofd, wees in zekere zin eigenwijs maar niet stug, vastgeroest. En verlies niet je vuur. Blik niet voortdurend terug als er werkelijk zoveel is om naar uit te kijken, naartoe te werken, te ontdekken, je op te verheugen zelfs! Vaak wil ik dit tegen bepaalde personen zeggen, maar meestal luister ik en zeg ik het uiteindelijk niet)
Straks weer naar het gebouw in Z. en daarna opnieuw mensen gelukkig nieuwjaar wensen bij het andere koor.
|
|
|
|
Z.
De Skyth van dag tot dag
|
05 Januari 2010 | 10:41:51
|
De docenten van de soort-van-muziekschool waren verspreid over zo'n zeven lokaties. Men had het doel de docenten zoveel mogelijk samen te brengen op één lokatie, en de Stichting vond een plek, eentje die de ouders logistiek gezien niet ideaal vonden (filetechnisch, bustechnisch, verkeertechnisch) maar waar veel ruimte is, het gebouw naast een kerk in Z. Gisteren vond daar de eerste lesdag van het nieuwe jaar plaats. Mijn laarzen knerpten in de sneeuw, de dame van het Secretariaat deed open, ik bewonderde de grote ruimte, werd geleid naar mijn lokaal boven, een enorm lokaal met de vertrouwde twee piano's, goed verwarmd en stemmmig, je kon er naar buiten kijken en de sneeuw op de boomtoppen bewonderen, of een dansje doen, of een koprol, of een radslag.
De gitaardocent en de klarinetdocent belden ook aan. Zo zie je nog eens je collega's. Ouders in de gang, kletsend, lachend. Blokfluiten en later viool om je heen. Verderop een klarinet-ensemble. Vroeger kwam je nauwelijks collega's tegen en hoorde ze bijna niet. Leerlingen die besneeuwd binnenkomen maar de nieuwe lokatie ook wel mooi vinden, leerlingen die dankzij de sneeuw nooit aankomen want te grote file. Een fluitiste om mee te oefenen voor een concoursje, een aardige moeder-van-fluitiste die me na afloop even met de auto aflevert bij mijn ouders, waar ik nog wat erwtensoep eet met een stuk volkorenbrood en Turkse koffie drink die mijn vader gemaakt heeft en wacht totdat B. klaar is met lesgeven en mij komt ophalen. |
|
|
|
Mild und leise
Leermomenten
|
03 Januari 2010 | 20:06:15
|
Een nieuw boekenkastje bij de Kwantum aangeschaft, B. timmerde de handel in elkaar, d.w.z. hij maakte er een Kast van, en nu kan ik op een fatsoenlijke plek de boeken kwijt die ik onlangs van mijn pianodocent quasi geërfd heb. Bladmuziek van Mozart, Beethoven, Brahms, Schubert, Schoenberg, zelfs Mendelssohn (niet echt zijn componist) en zelfs Prokovjev (de negende sonate speelde hij vaak, die heb tijdens mijn studie ook gespeeld). En dan de zakpartituren. Nozze di Figaro, Tannhäuser, Tristan, Rheingold, Walküre, Siegfried, Götterdämmerung, Lohengrin. Het is goed de muziek een mooie plek te hebben kunnen geven, zodat het niet in een plastic zak hoeft te verstoffen - zou respectloos en eeuwig zonde zijn. Eerlijk gezegd kriebelen mijn vingers weer om bepaalde werken te spelen, zelfs al heb ik bepaalde stukken lang niet kunnen spelen of horen, het was te emotioneel. Nu echter zou ik zelf ook wel een keer die Liszt-bewerking van Liebestod willen spelen (die staat niet bij het rijtje in de kast). Wel moet ik toegeven dat ik nog niet naar de opnames van mijn docent kan luisteren, of misschien is het juiste moment gewoon nog niet daar, komt dat vanzelf een keer. De kast heeft nu in ieder geval een vredige aanblik. |
|
|
|
Da zu dir der Heiland kam...
Uitspraak van de week
|
03 Januari 2010 | 19:38:41
|
Toen ik ('verrassend' genoeg) weer eens Meistersinger draaide en genoot van de brullende koorinzet aan het begin van scene I, merkte B. op: 'Ik vind dat ze die in het Liedboek moeten zetten.'
Wie kan ontkennen dat dat gedeelte inderdaad een staaltje super-samenzang en schitterende koormuziek is? |
|
|
|
Aller End ist doch David der allergescheitst, nach hohen Ehren ganz sicher er geizt...
De Skyth van dag tot dag
|
03 Januari 2010 | 19:11:39
|
Open reactie op SiB:
Torenhoge verwachtingen heb ik niet, gezonde ambitie echter wel - ik moet een doel hebben, die geeft een drive die me juist vrolijk maakt. Niets onrealistisch aan, dunkt me. Ben overigens nooit iemand geweest die zonder nadenken stappen - zelfs kleine - heeft gezet, maar tegenwoordig zou ik me door minder laten tegenhouden als ik een fractie 'impulsiever' te werk zou willen gaan (kwestie van lef ook, wellicht). Jaren en jaren lang in dat 'Gesticht' blijven getuigde overigens van te weinig impulsiviteit...! Inmiddels heb ik een helder doel en een plan en dat maakt een mens enthousiast, temeer omdat er daardoor nog heel veel geweldige muziek te ontdekken valt. Natuurlijk kan ik betrapt worden op Ongeduld hier en daar. Maar ook op een van louter opwinding kloppend hart, dat ervoor zorgt dat ik urenlang vol vreugde in een muziekstuk duiken kan en besef dat de rest bijzaak is (ja, er is meer in het leven dan muziek, maar ik heb geleerd dat als 'halve' musicus leven alleen maar voor frustratie en verminderd zelfvertrouwen zorgt). Je kiest hopelijk voor een vak omdat het bij je past en er iets aan dat vak is dat je wonderschoon en prikkelend en onvergelijkelijk mooi vindt. En er is wat ik onderschat heb: het bevrijdende gevoel van erkennen dat je bepaalde dingen ook niet goed kunt omdat ze (nog) niet bij je passen. Zo word ik nog alleen maar prettig, uit manie en vrije wil, vol vreugde geketend aan zoete klanken (en word ik nog immer 'gejinxed' door overleden karakterroltenoren wiens dochter in goede films speelt, maar dat terzijde). En dat is voor mij 'gewoon leven', dán voel ik immers dat ik leef en heb nieuwe energie. Ja, inderdaad, alles ontwikkelt dan stapje voor stapje, deze of d'andere kant op, alles zizerlweise...
|
|
|
|
Deuntjes 2009
deuntjes
|
30 December 2009 | 14:37:11
|
Ja, beste mensen, en dan zitten we alweer bijna tien jaar in de tweeduizenden. Ondergetekende is aan de zg. 'verkeerde kant van de vijfentwintig' (NIET mijn woorden!), Bert heeft eindelijk zijn auto gekocht en koopt een andere waarvan de vaste lasten lager zullen zijn, ik had na weken 'radiostilte' ineens mijn gastheer van vorige maand in Wenen aan de lijn, ik geniet met volle teugen van het inrammen van het gehele pianouittreksel van Meistersinger, luister naar verschillende versies van die meesterwerk, kocht weer een dvd van Rheingold en Siegfried in niet de meest opwindende versies ooit, had onlangs maagklachten, doe wat aan mijn conditie en eetpatroon - en dat alles VOOR 2010! En nu heb ik weeral een geweldig excuus om wat deuntjes met jullie te delen en jullie te vragen naar jullie deuntjes. Gewoon omdat ik er zin an heb, en omdat het kan. En omdat het jaar bijna om is.
Ik heb een selectie gemaakt uit deuntjes die ik afgelopen jaar leuk vond. Even de 'avalanche of koorwerken' die ik heb mogen inademen buiten beschouwing latend, die heb ik 'live' mogen ervaren. En er zijn altijd meer deuntjes te ontdekken, nieuwe en oude. Maar deze vond ik leuk, dus ik deel ze.
Deuntjes 2009!
Meest opzwepende deuntje:
Klik (is overigens ook mijn ringtone, hoe smakeloos, maar wel grappig, hoewel ik onderschatte hoe genant het is als je ineens gebeld wordt in een volle tram... Best lang dan, zo'n fermate)
Meest pastorale deuntje:
Meest lachwekkende/vrolijkmakende deuntje (zie hier voor tekst - of het de boel begrijpelijker maakt is een tweede - en let ook op de 'coloratuur' en de opmerking na afloop van het applaus)
Commentaar welkom.
Jullie nog life changing deuntjes gehoord dit jaar?! |
|
|
|
Vrije dag
De Skyth van dag tot dag
|
26 December 2009 | 16:50:25
|
Handig, die Megastores die open zijn op tweede kerstdag. Barbaars of niet, B. en ik moesten nodig een nieuwe paar boxen kopen, omdat die oude opera-opnames niet krakkemikkiger hoeven te klinken dan nodig. Nu kan ik nog extra genieten bij die schitterende Cluytens-Meistersinger, dat mij immer vrolijk maakt.
In de benedenhal van het grote gebouw was een accordeonorkest bezig, kerstmutsen op, ze speelden kerstliedjes uiteraard, onder leiding van een jonge dirigent die ook al een kerstmuts op had. En terwijl B. en ik op de roltrap stonden en l(noodgedwongen) uisterden naar een instrumentale versie van 'And so this is Christmas, and what have you done, another year over, etc...' bedacht ik me hoe blij ik was dat ik niet stond te schnabbelen als diri voor dat accordeonorkestje. Gnagna... |
|
|
|
Behüt es! Possen? Gar ernste Ding!
De Skyth van dag tot dag
|
24 December 2009 | 13:08:13
|
Eén van mijn felbegeerde bestellingen is binnen - Meistersinger in de Cluytens-versie uit 1956, met Greindl, Hotter, FD, Windgassen, Brouwestijn en de heissgeliebten Stolze! Krakkemikkig als de opname ook is, ik vind het schitterend en ben het niet eens met de recensies die het een klote-opname vinden, ongeïnspireerde interpretatie van Cluytens (integendeel!), Hotter een nare en ongeschikte Sachs vinden (hoe durven ze!), Windgassen een lelijke stem vinden hebben (!!) en Stolze verkeerd gecast/te schel voor de rol van David vinden (!!! malloten). Ik vond het een perfect verjaarscadeautje aan mezelf. Nu is het nog wachten op de Leinsdorf-versie uit 1959... En Bert heeft me een mooie dvd met Tiefland geschonken, daar ben ik ook zeer benieuwd naar. |
|
|
|
Am stillen Herd, in Winterszeit, wann Burg und Hof mir eingeschneit...
De Skyth van dag tot dag
|
21 December 2009 | 11:28:58
|
In sneeuwerige tijden zit een mens thuis en denkt een beetje na. Het wordt een klein beetje anders nu - twee repetitieavonden eruit en nu eventjes vakantie (afgezien van nog één kooravondje morgen). De rest is achter de rug, ook een concertje in samenwerking met meerdere mensen. Koordirectie is ook soms mensenkennis opdoen. Het blijft opvallend hoe de sfeer en het cultuurtje van elk koor zo enorm kan verschillen. Bij het ene koor is de taakverdeling heel helder, je hebt een heel natuurlijke en prettige band met het bestuur, je geniet hun volle vertrouwen. In andere situaties heb je ineens te kampen met een zogeheten 'battle of wills', ontstaan er spanningen en moet je ineens vechten om respect af te dwingen. Soms kosten de niet-muzikale zaken aan het dirigentenleven nog de meeste energie. En het is dan af en toe de vraag of het die energie waard is.
Maar zodoende, er is Ruimte gecreëerd, en die moet benut worden. Ik zou eens mijn eigen afspraken niet nakomen! Wat blijft er dan over? Toch weet ik dat er goede beslissingen gemaakt zijn, ze geven immers rust, en nieuwe avonturen maken me optimistisch, zodat ik mij energieker en geïnspireerder voel dan ooit. En wat wil je dan? Eén koor dat ik afgelopen donderdag voorgoed in de steek liet zei dat ik mijn dirigeerstok 'in de wilgen' hing. Ik had zelf aangegeven dat ik meer piano wilde spelen, dat ik niet half dirigent en half pianist kon zijn. De meeste koren denken (onterecht) dat ik zanger ben. Een zanger die dirigeert. Dat ik pianist ben en al langer piano speel dan ik zing en dirigeer verbaast mensen soms een beetje. En dan verwacht men dat ik 'concertpianist' wil worden, me ineens zal ontpoppen tot een klavierleeuw met een speelcarrière. Ik ben ergens nooit monomaan genoeg geweest. Daar voel ik me vaak schuldig om, maar iets zegt me tegenwoordig ook dat dat breed-geïnteresseerde uiteindelijk een écht doel zal hebben en een bevredigend resultaat zou kunnen hebben. De dingen die ik wél wil met piano - onder meer flink met opera bezig zijn - klinken veel mensen abstract in de oren. Maar ik weet nu welke muziek mij drijft en waarom en waarom ik moet volharden en eigenwijs zijn. We laten de zaken natuurlijk ontwikkelen, 'go with the flow'. Het is vooralsnog niet nodig dirigeerstokken, partituren, stembanden of piano's in de wilgen te hangen.
|
|
|
|
AAAAH!!!
deuntjes
|
10 December 2009 | 15:16:53
|
...en dit stukje Meistersinger wil ik dus echt niemand onthouden. Geschmackssache? Wellicht. Bepaald zelf
Wanneer wordt er eindelijk een live uitvoering van deze man op dvd gezet?
Bijvoorbeeld van Oedipus?!
|
|
|
|
Kein Absatz wo, kein Koloratur, von Melodei auch nicht eine Spur!
Leermomenten
|
08 December 2009 | 14:54:47
|
Omdat de ene Kammersänger niet de andere is dienen nieuwe mogelijkheden zich weer aan wat betreft begeleidingsklussen, en wel in Wenen. De componist die ik op afgelopen zomercursus tegengekomen ben heeft zangles van KS P, die een klassenavond zal geven eind januari. De vraag of ik zin had om te begeleiden. Uiteraard een leuke kans, zij het noodzakelijk dat het een beetje fatsoenlijk bekostigd wordt - ik hoef er niet direct stinkend rijk mee te worden, maar wil er in elk geval niet extreem veel verlies door lijden! De componist zal de rol van David vertolken (Meistersinger), toch geen straf om te begeleiden (ik moet nog steeds een zanger vinden die Clark kan evenaren - het blijft een ongekend verraderlijke rol! O wacht, ik moet nog de opname met Stolze zien te scoren - er zijn er twee geloof ik, eentje o.l.v. Cluytens). Wat de andere studenten zullen zingen moet nog bekend worden.
Vanochtend belde ik de KS P (dat had de componist mij opgedragen, gezien zijn docent heel erg geïnteresseerd was in een tweede pianist voor zijn klas überhaupt, gezien de eerste bar weinig tijd had), die vriendelijk en opgewekt klonk, en mij vroeg of ik nog voor kerst (!) even naar Wenen kon komen om kennis te maken! Ik had dat maar wat graag gedaan, maar het kan ook té ver gaan - zoiets kost me eenvoudigweg veel te veel geld, ik kan het me niet permitteren. Hij zei dat ik zelf maar moest zeggen wanneer het me uitkwam, en ik gaf aan dat ik gewoon zou komen in de week waarin de klassenavond zou plaatsvinden (eind januari). Hij zei dat hij zou zorgen voor overnachting, dat hoefde ik dan niet te betalen (netjes!). Een leuk vooruitzicht alvast en een interessante nieuwe ingang. We gaan zien... Toch. |
|
|
|
Tristis est anima mea
Leermomenten
|
08 December 2009 | 14:34:03
|
Als ze mij vragen: 'Waarom?' heb ik daar geen concreet antwoord op. Sommigen hebben enig inzicht, de nieuwe garde snapt er geen iota van. Zelf begrijp ik het ook niet, ik herhaal tegen meerdere mensen dat ik altijd wel weer een excuus zou kunnen verzinnen om nog langer te blijven. Ik had bijvoorbeeld tot juni kunnen blijven. Had het kunnen oprekken. Heb al eerder, zelfs jaren terug, meerdere conclusies getrokken. Er zijn veel kanten aan, het ligt subtiel, het is een lang proces geweest, er waren heftige, meeslepende, vrijwel altijd intense ervaringen. Er was feitelijk niets leukers. Niets vergelijkbaars, ook. Er zullen nieuwe dingen komen, geen vervangende dingen maar juist heel andere ervaringen en avonturen. Het lijkt een jaar van afscheid, op verschillende manieren. Soms is het pas na lange tijd mogelijk om conclusies te trekken, soms ben je als Zorba de Griek en knijp en buit je iets uit totdat het haast rot is en je het in theorie uit zou kunnen braken maar toch koestert en liefhebt, soms moeten verschillende gebeurtenissen een mens wakkerschudden vooraleer deze eindelijk durft iets vertrouwds, veiligs en dierbaars los te laten. Wenn das Herz aus Kristall zerbricht in einem Schrei... |
|
|
|
Olim lacus colueram
deuntjes
|
03 December 2009 | 13:33:20
|
Altijd als koorleden mijn uitspraak en dergelijke zaken willen verbeteren, heb ik zin om ze te confronteren met de volgende zeer onorthodoxe (in elk opzicht - ook de ademplekken zijn wonderlijk) versie van de Zwaan uit Carmina Burana gezongen door Gerhard Stolze. Klik hier |
|
|
|
Nie hab' ich so etwas gehört und gesehen...
Leermomenten
|
27 November 2009 | 15:48:14
|
Het waren grillige tijden. Althans in mijn ervaring. Enerzijds dood en verdriet, anderzijds verschillende enorme inspiratiebronnen. Nieuwe ideeën en dromen. Je kunt snel ontmoedigd raken door allerlei factoren, maar dat moet je eigenlijk niet toelaten. Jezelf bij elkaar rapen en doelgericht zijn is beter en gezonder. Dus ik pakte mijn biezen en vertrok naar Wenen. Nu ja, voor vijf dagen dan.
Je moet ergens beginnen. Van de zomer was ik razend geïnspireerd geraakt door de zomercursus in G. En dat als 'passiefdeelnemer'. Ik ben geen zanger, laat staan een karaktertenor (hoewel ik nog bijna in staat zou zijn last-minute in te vallen voor een ziek geworden Loge, Mime, Herodes of Hauptmann, maar dat terzijde...). Maar die week verrijkte me enorm. Wat wilde ik immers nog meer? De omgeving was wonderschoon, een berglandschap een een schitterend, sfeervol klooster (waar de lessen plaatsvonden), het gezelschap kleurrijk en knus, want klein. Herr Kammersänger bleek een warme, humoristische en vooral benaderbare man, en verder had ik vriendelijke, geïnspireerde mensen om me heen die allemaal net zulke opera-idioten waren als ik. De werken die mij het dierbaarst zijn werden in de lessen onder de loep genomen, op leerzame, prikkelende en vaak onnavolgaar grappige wijze. En de pianist (die niet zelden met zijn bulderstem de zanger overschreeuwde) wist op zijn bruuske, lompe maar oprechte manier nog verder te stimuleren door ondergetekende een aantal keer achter de piano te zetten en me verder aan te moedigen in mijn zoektocht naar de juiste route die leidt tot opera-correpetitor.
Ik moest daar wat mee. Zo'n week komt onvermijdelijk weer tot een einde, terwijl de impact die zo'n week heeft bijna tijdloos is en niet te vergelijken is met de tientallen 'gewone', niet zelden ronduit oninspirerende weken die een jaar heeft. Ik kon de gedachte om weer terug te keren naar de sleur waarin ik vorig jaar in verkeerde nauwelijks verdragen, ik was vastbesloten om die inspiratie die die week me had gegeven vast te houden. Toch, eenmaal terug in je eigen land, is dat lastig. Je bent ver van alles verwijderd, en hoe moet je het aanpakken?
Enfin, ik had contacten opgedaan gedurende die week en hield die warm. Ik probeerde de pianist te bereiken, wat heel lastig was dankzij diens grillige en abrupte karakter. Omdat ik me niet zo vlug wilde laten onmoedigen zocht ik verder op het internet en vond een mevrouw die werkt bij de opera in Wenen en ook lesgeeft, die direct mijn mailtje beantwoordde en zei dat ik zeer welkom was om haar lessen bij te wonen als ik naar Oostenrijk kwam. Ik liet dit me geen twee keer zeggen, zocht vervanging voor mijn koren en boekte een vlucht. Een gitarist/tenor die ik op de cursus ontmoet had was bereid mij te laten slapen in zijn tweede kamer, dus ook onderdak was geen enkel probleem.
De betreffende jongeman haalde mij van het vliegveld op in een gek groenig busje, vertelde dat hij net had geauditeerd voor een Italiaanse opera (bij bovengenoemde bruuske pianeur) en dat dit niet zo goed gelukt was. We dronken en aten wat in een leuk tentje in het centrum van Wenen (geen straf), spraken over leven, carrière, opera, persoonlijkere zaken. Hij dacht mee over mogelijkheden wat correpetitie betreft. Ik legde uit dat ik niet bezwaard zou zijn om het één en ander aan (muzikale) schepen achter me te verbranden en het diepe in duiken om het in elk geval te 'proberen' in Wenen. En dat mijn vriend bereid zou zijn mee te gaan (als we een manier zouden vinden om zoiets überhaupt te financieren!).
(Hij vroeg of mijn vriendje niet jaloers was dat ik bij hém bleef logeren. Ik zei - terecht - van niet)
We reden naar zijn appartement aan de W. Straat, hij gaf me de sleutel, zodat ik gedurende de week makkelijk naar binnen en naar buiten zou kunnen, gezien hij het grootste gedeelte van de week niet thuis zou zijn (hij heeft tegen de honderd leerlingen en wil daarnaast ook nog een zinnig deuntje zingen...!). Ik liet hem de opgerockte orgel-cd horen die ik hem cadeau had gedaan, wat hij geweldig vond (hij probeerde direct SG na te spelen op piano én op zijn elektrische gitaar) waarna we gingen slapen.
De volgende dag ging ik met de Strassenbahn en de U-Bahn naar het centrum van Wenen. Slaakte een zucht toen ik oog in oog stond met de Staatsoper. Daar gebeurde en gebeurt het allemaal, een mekka voor opera-fanaten, zangers, dirigenten, correpetitoren in spe. Ik nam een flinke wandeling, ging ook nog even naar het vrij kleine maar leuke Staatsopermuseum, waar ik over oude en nieuwe dirigenten en zangers las terwijl ik mijn lachen moest inhouden om het gedeelte Rosenkavalier (met brallende Baron Ochs) dat gedraaid werd (alsof ze het precies voor mij getimed hadden: 'Mörder! Um Polizei! Um Polizei! Ich verbluat mich auf eins, zwei, drei!')
Halverwege de middag kon ik zelf (de sleazy verkopers en gasten die mij voor een koffie probeerden 'ein zu laden' omzeilend) de opera binnensluipen, via de podium-ingang. Ik vertelde voor welke mevrouw ik kwam, en de norse portier gaf me een badge met 'Besucher' erop, waarna ik de grote rode lift nam naar de vierde verdieping, en dankzij een behulpzame schoonmaakster de juiste 'Probezimmer' wist te vinden. Terwijl ik mijn kauwgom in de prullenbak deponeerde ('Spucke den Kaugummi aus') en mijn nieuwe aanwinsten bewonderde (cd's natuurlijk: FROSCH in de Keilberth-versie en, uche, weer een deel - bestaande uit drie delen - van de Kremser Alben, opgenomen door voorspelbare zangers) druppelden er langzaam een paar leerlingen binnen en konden we na enkele minuten het lokaal binnen, waar een vrolijke, blonde dame zich aan mij voorstelde.
Veel leerlingen correpetitie waren er niet, zowat iedereen leed aan Schweinengrippe of een andere aandoening, toch waren er genoeg studenten om de les door te laten gaan. Op het programma stond Ariadne auf Naxos. Een enthousiaste, Braziliaanse jongen, meer dirigent dan pianist, worstelde vrolijk door heel wat bladzijden heen terwijl de overige aanwezigen de tekst 'markeerden'. Andere leerlingen speelden weer andere passages uit het wild modulerende werk. De docente had een energieke en toch ontspannen manier om les te geven die me wel beviel. Na afloop van de les sprak ik een beetje met haar, ze zei dat ik zelf moest weten wat goedkoper was, priveles bij haar nemen of studeren aan het conservatorium, en dat ik (gezien mijn achtergrond) echt niet het hele toelatingsexamen zou hoeven doen. Ook zei ze dat ze er geen bezwaar tegen had als ik niet perse mijn diploma zou willen halen, want, zo zei ze: om heel eerlijk te zijn kijkt helemaal niemand naar dat papiertje. Opera-correpetitie is namelijk een vak dat je grotendeels jezelf kunt aanleren, evenals de talen die je officiëel nodig hebt voor het vak. Ook zei ze - en dat was hoopgevend - dat je met een orkestdirectiediploma op zak nog meer kans hebt op werk, want bij bepaalde gezelschappen is het zo dat de pianorepetitor tegelijkertijd een assistent-dirigentfunctie heeft. Hoe dan ook, als ik les bij haar zou nemen zou ik sowieso altijd kunnen aanschuiven bij haar correpetitie lessen, en er zijn ook opties om hele repetitieprocessen in de opera zelf mee te kunnen maken. Veel dichter bij de opera kun je niet komen, oder? In theorie een buitenkans - een manier om alle opera die je maar wilt tot je te nemen en op te snuiven, je te laten onderdompelen in opera zelfs. Ik besef me heel goed dat dat geen droombaan garandeert, maar waarom niet proberen? Ik ken nu al opera-nerds genoeg om mee samen te werken daar. Veel meer heb ik wellicht niet eens nodig. Alleen hoe je zo'n reis moet financeren, en dat samen met een organist die ook liever een mooie baan daar wil dan worsten verkopen achter de opera - dat blijft een mysterie. Toch blijf ik hoopvol, en luister ik liever naar de free spirits en idealisten dan naar de cynici die me weinig kans geven om het financieel te redden zonder beurs van 27000. Waar een wil is is een weg, toch...? Misschien wel een idee om fondsen aan te schrijven, die zijn er soms ook te zijn voor gekken zoals ik, die iets in het Buitenland willen doen zonder dat ze er daadwerkelijk willen gaan studeren (want studeren heb ik vrij lang gedaan, eigenlijk vanaf mijn twaalfde, toen ik reeds verbonden was aan het conservatorium).
De volgende dag was er bij dezelfde docente een 'echt' correpetitor-lesje, waarbij alle spelers een eigen zanger of zangeres mochten meenemen om ter plekke mee aan een aria te werken. Zo hoorden we (oorverdovend in die kleine ruimte) Zerbinetta, aria van Max, een aria uit Le Nozze, een aria uit Turandot, en meer moois... Het niveauverschil tussen de diverse correpetitoren was enorm, van verlegen leerlingen die nauwelijks iets wisten te zeggen tot klavierleeuwen van zeer hoog niveau die in hoog tempo en ongelooflijk alert en efficiënt wisten te coachen, zonder dat de energie ook maar één seconde verslapte. Indrukwekkend hier en daar!
Dankzij mijn gastheer wist ik uiteindelijk toch nog weer het contact te 'herstellen' met de pianist van de zomercursus, en kon ik op de laatste twee dagen lessen van deze man op de muziekuni bijwonen. Niet eenvoudig om deze plaats te bereiken, en kennelijk heb ik de ruige Herr meermalen op de wc gebeld (wat hij later nog meermalen tegen mij gebruikte: 'Wenn es GERUCHS-telefon gäbe...' Juch) om hem de weg te vragen.
Het was allemaal de moeite waard, want wat later zat ik in een klaslokaal gevuld met verschillende dames en heren. De docent stelde me voor aan de klas, legde uit dat ik een Masterclass van hem in G. had gevolgd en dat ik fan was van zijn vaste zanger (zucht!). Hij gaf me zelfs een affiche van een concert dat hij en de zanger in december zullen geven en zei dat ik moest komen. Waarschijnlijk ga ik dat niet redden, jammer toch (later bleek dat hij ervan uit was gegaan dat ik voor langere tijd in Wenen zat).
Lohengrin werd onder de loep genomen met veel gebrul, gestamp, pianogehak en foute grappen. Een reserve-Heerrufer probeerde (een octaaf lager!) de partij door te zingen, met veel ritmische fouten die meteen werden afgestraft door de pianist. Na een lunch schoof ik aan bij een eerstejaarsklasje waar Die Zauberflöte behandeld werd. Daarbij werden vooral veel opera-anecdotes verteld, over hoe iedereen vroeger altijd heel hard moest lachen om 'Das klinget so herrlich, das klinget so schön' en dat het toen nog tweemaal herhaald werd, maar dat dat nooit meer gebeurt. Ook vond hij het helemaal niet kunnen dat de Franse studente in de groep Patrice Chereau en diens 'Jahrhundert Ring' überhaupt niet kende...
Mij werd verteld dat er de volgende een orkestdirectieles zou plaatsvinden om half elf 's ochtends. Ondanks het feit dat ik iets te lang in een cafeetje was blijven eten en drinken met een vroegere klasgenote die ik toevallig op de uni tegenkwam stond ik toch moedig op tijd op, haalde een ontbijt bij de Billa (de koelkast van mijn gastheer was niet echt uitnodigend op die laatste ochtend) en begaf me naar het lokaal van de pianist. Er waren nog weinig leerlingen, af en toe kwam er iemand langslopen en klopte aan bij de docent (die na een 'Was ist denn eigentlich los?' de meeste mensen gewoon weer wegstuurde). Om elf uur verscheen hij zelf op de gang, zag mij, zei met enige verbazing: 'Ach so,' en liep naar een groter lokaal, waar de les zou plaatsvinden.
Deze keer hadden we een 'echte' Heerrufer, die genoeg kabaal maakte om het gebouw te doen instorten. Iets later deed een Lohengrin met een grote witte trui en een kopje thee in de hand zijn intrede, die een beetje schor (want niet ingezongen) was maar toch heroïsch de hoofdrol vertolkte, terwijl een jongen dirigeerde en een andere pianospeelde en de docent natuurlijk alle partijen in alle mogelijke octaven en vooral zeer hard en onbarmhartig, al dan niet expres een verkeerde tekst zingend, bulderend ten gehore bracht, af en toe opzij kijkend met de mij inmiddels welbekende sardonische twinkel (vooral memorabel was een extreem truttig gezongen: 'Eeeeelsa, ich liebe dich.').
Ik lunchte in de kantine met de pianist en de Lohengrin. Zoals gebruikelijk kon ik een flink gedeelte van wat de pianist allemaal zei niet goed verstaan omdat het zo donker en Weens is, maar tussendoor ving ik (naast vele foute opmerkingen) iets op over Wozzeck, en dat ik daar misschien in kon spelen, en dat het hem 'leid' deed dat ik niet zelf had kunnen spelen in deze lessen, maar dat dat nog wel kwam, zoiets...
En hij vertrok met een: 'Alles gute', waarna de Lohengrin me uitnodigde voor een koffie. We deelden een ongelooflijk zware plamuurtaart, grapjes makend en natuurlijk operacitaten (net iets te hard) uitkramend, waarna hij af en toe deed alsof hij zich beschaamd verschuilde achter zijn Lohengrin-partituur.
Op weg naar de U-Bahn besloot de kerel een rode roos voor me te kopen (zoiets overkomt mij hier nou nóóit). In de metro kreeg ik wel het commentaar dat ik de bloem niet als een wc-borstel diende vast te houden...
Terwijl ik thuis bij mijn gastheer mijn spullen inpakte voordat ik vertrok naar het vliegveld belde deze op om te zeggen dat hij ziek naar huis kwam (in principe zou ik hem niet meer zien die dag). Hij wilde - ondanks zijn fysieke staat - toch nog een aria of drie doornemen, waarbij ik hem nog even begeleidde. Voordat hij compleet instortte nam ik van hem afscheid en reisde - roos en al, die snel verdorde - naar Nederland terug.
Stof tot nadenken. Tips voor hoe een mens het beste gestoorde emigratie-plannen zou kunnen aanpakken zijn zeer welkom. |
|
|
|
Salome (onofficiële recensie)
Leermomenten
|
26 November 2009 | 17:15:20
|
Nee, ik ben geen stijve purist. Echt niet. Maar toch. Als ik naar de opera ga, hoop ik enorm te kunnen gaan genieten van verschillende werken die me erg dierbaar zijn. Ik ben nog maar weinig naar de 'echte' opera geweest, hoewel ik zwem in de (veeleer oude) opnames en in het verleden schijn te leven, opera-technisch. Ik was heel blij afgelopen jaren Boris Godunov, Die Frau ohne Schatten en Tristan live te hebben mogen zien. Een paar jaar daarvoor de gehele Ring, helaas niet die van de Ned. opera. En nu stond Salome op het menu, wat ik een goede reden vond om de traditie van af-en-toe-een-operaatje-en-een-restaurantje-meepikken-met-mijn-horeca-oom-van-vaders-kant voort te zetten. Ik heb een ambivalente relatie met Salome - het grijpt me al jaren verschrikkelijk aan, ik kan het woordelijk meebrullen, ik word er opgewonden, traan-ogig, gelukkig en zelfs verveeld van. Het minst boeiend blijf ik de eerste ca. drie kwartier vinden, de spannendste muziek begint voor mij zodra Herodes zijn intrede doet. De vijf ruzieënde mannen blijf ik een staaltje geniale Strauss-hysterie vinden, en het slot (vanaf "Ach, du wolltest mich nicht deinen Mund küssen lassen") doet mijn nekharen overeind staan en grijpt me gigantisch bij de keel. Ik heb een periode gehad dat ik dat slot platdraaide, in de Karajan-versie, met wijlen Hildegard Behrens. Niet iedereen is fan van die Karajan-versie, maar ik blijf het een gelaagde en razend opwindende, op momenten zelfs sadistische, versie vinden.
Maar nu die uitvoering in de Ned. opera. Eindelijk mocht ik het live meemaken, en ik besloot er volledig open voor te staan, hoewel vrienden van mij extreem hadden gereageerd op de regie (van Peter Konwitschny) en me hiervoor al hadden gewaarschuwd (hoewel de één het prachtig vond en de andere een verschrikking). Het beeld op het toneel was op het eerste gezicht mooi, een soort laatste-avondmaal-opstelling met mannetjes aan een tafel, de page van Herodes met een witte ballon in haar hand die moest dienen als de 'maan', Herodes (Gabriel Sadé) en zijn aanhang reeds in beeld met koptelefoon op, enigszins dwangmatig heen en weer bewegend met zijn armen en bovenlijf, en Jochanaan(de imposante, 'donkere' bariton Albert Dohmen) met een zak over zijn hoofd (!) - in zichzelf een vondst als je denkt aan de badkamerzang die Jochanaan moet produceren vanuit een kerker. Salome (Annalena Persson), blond en jong, met een leren BH onder een stoer jack, zong haar rol solide, met gepast 'jeugdig' geluid, en het orkest (Ned. Phil. o.l.v. Stefan Soltesz) speelde energiek en strak, misschien soms wat zwaarte en diepgang missend (smaakskwestie, zoals altijd. Misschien hielp het ook niet dat het geluid enigszins gedempt werd doordat ik onder een balkon zat). Het tafelkleed wordt opgetrokken, een narcistische en nymfomane Herodias (Doris Soffel, overigens wellicht de beste en meest natuurlijke van de acteurs) wordt energiek van achteren genomen terwijl zij de tekst van de bode zingt die tegen Salome zegt: 'Der Tetrarch versucht euch wieder zum Fest hinein zu gehen.'
De toon is gezet voor Konwitschy's Salome. Hedonisme, sex, drugs 'n opera. De regisseur 'speelt' zodanig met de tekst dat het er soms op lijkt alsof hij het voortdurend het tegengestelde wil suggereren. Terwijl je in het publiek probeert te focussen op Richard Strauss en Oscar Wilde, wordt je aandacht steeds verlegd naar zuippartijen (ook Johannes de Doper neemt af en toe een flinke teug, al voordat Herodias besluit uitgebreid op hem te gaan zitten en hem te bewerken) en necrofiele gangbangs (!) (iets zegt mij dat hij een uitstekende regisseur voor porno zou zijn, maar dat terzijde) Succesvol vond ik het omstreden kwintet in de eerste helft van de opera, goede zangers, uitgedost met lange zwarte jas, zonnenbril, allemaal wijzend op hun persoonlijke bijbeltje. De theatraliteit in dit gedeelte kon me wel bekoren. Voor de rest was het typisch hedendaagse theater, veel drukte en absurdisme, porno, alcoholisme en een Johannes de Doper die nooit werkelijk doodgaat maar zelfs een stel lijkt te vormen met Salome (!!) aan het einde van de opera (boodschap: 'Liefde overwint alles', afgeleid van het citaat uit de opera zelf: 'Denn dass Geheimnis der Liebe ist grösser als das Geheimnis des Todes'. Op zich leuk bedacht, en toch...).
Op dit punt kon ik (zoals gebruikelijk) erg meegesleept worden door de bijna angstaanjagend intense muziek van Strauss vanaf 'Ach, du wolltest mich...', ondanks het feit dat het plastic hoofd van Jochanaan doormiddel van twee touwtjes de hemel in werd getrokken, terwijl Johannes de Doper zelf onverdeelde aandacht geeft aan de gelikte, maar voor mijn smaak beetje koud zingende Salome (maar hoe wil je je ook in je rol kunnen inleven met een regie die expres zo ver van de tekst af staat? Je kan je dan hooguit in de regie inleven, niet zo gek natuurlijk).
Ik liet me onderdompelen in de laatste klanken naar haar allerlaatste 'Ich haben ihn geküsst, deinen Mund', wachtend tenslotte op Herodes en zijn: 'Man töte dieses Weib!'
Echter, een man die in het publiek was gezet, sprong op met een geschreeuwde: 'Stop! Dat mens moet dood!'
Op dat moment voelde ik letter tranen in mijn ogen branden, want zo eindigde de opera voor mij met een sisser: in plaats van weggeblazen te worden door dat laatste korte naspel moest het publiek lachen en werd het slot een anticlimax.
Slotconclusie: prima, zo'n regie, en een regisseur die zijn Concept plaatst boven alles. Maar doe het dan zonder muziek.
(ondergetekende grijpt vertwijfeld en huilend naar de Kleenex)
Om als 'troost' nog heel wat hapjes en drankjes mee te pikken na afloop bij Brasserie van Baerle (samen met oom) was bepaald geen straf, overigens... |
|
|
|
In Wenen gehoord: flauwe, kennelijk waargebeurde, operamop
Uitspraak van de week
|
21 November 2009 | 16:28:57
|
Bij een uitvoering van Rheingold fluistert Wotan in Erda's oor: 'Wie magst du deine Eier?'
En zij, noodgedwongen: 'Weiche, Wotan, weiche!' |
|
|
|
FROSCH, nu met Keilberth
deuntjes
|
21 November 2009 | 16:18:29
|
De opnamekwaliteit is beter dan de piraatopname van Sawallisch, en je hoort daardoor én door het langzame tempo in de tweede helft meer details, maar ik blijf de Sawallisch-versie iets angstaanjagends en extra-opwindends vinden hebben. Klik in elk geval hier voor Keilberths versie |
|
|
|
Habe Dank...
De Skyth van dag tot dag
|
15 November 2009 | 23:30:05
|
Lopen door de regen in A. Een Roemeen afleveren bij de bushalte, lunchen met mijn pa. Naar de pand tegenover de W-kerk, om de erfenis op te halen. We krijgen koffie en koekjes, praten met ons drieën natuurlijk over hem die overleden is. Ook de leuke dingen. En over wat we gaan doen met dat ene boek. En dat ik nog, als ik de moed heb, mijn oude dagboeken wil doorspitten. Tientallen (groeps-) lesverslagen staan daarin, ik zou daarvan een hoop kunnen uittypen. Heb een periode gehad waarin ik dat bijhield. Stikt waarschijnlijk van de citaten, heb het lang niet bekeken. Het doet pijn dat ik dan zal lezen over een wereld die niet langer bestaat. Rouw is een proces dat je niet geforceerd kunt afsluiten. De gastheer zegt dat mensen zo lief hebben gereageerd, dat dat heel mooi is natuurlijk. Maar daarmee breng je hem niet terug.
Hij draait een opname uit de jaren '70. Mijn leraar speelt daarop de Liszt-bewerking van Liebestod. Later laat de gastheer mij de laatste foto van mijn docent zien. In juli, in de tuin, beide heren, met een rieten hoedje op. Ik zie een oudere foto, uit 2001, het lijkt wel een ander tijdperk, stralende zon, een warme glimlach, een groen overhemd dat ik herken (groen was zijn favoriete kleur). Daarachter de foto met de pet, van vorig jaar, met de pretlichtjes in de intelligente ogen. Het klopt allemaal nog steeds niet, en toch is het zo, en moeten we door. Het is goed dat ik komende week even weg kan, nieuwe dingen zien en horen. Verdriet mag niet je wereldbeeld grauw kleuren.
Een uurtje later pakken we de boeken in, drie verschillende tassen. Meer zakpartituren dan pianomuziek. Wel de belangrijke pianomuziek, de Mozart, Schubert, Beethoven en nog wat andere zaken, inclusief aantekeningen. En dan al die zakpartituren, zowat letterlijk alles van Wagner. De hele Ring, Parsifal, Tannhäuser... Nog een boekje van de opera.
H. geeft me drie kussen. 'En hier een zoen, van M.'
Ik contempleer in de auto leven en dood, en mensen die misschien bang zijn om oud te worden.
Mijn vader zegt dat je moeilijk de hele mensheid kunt afschieten omdat er minder plezierige zaken in het leven voorkomen, zoals dood, teleurstellingen...
Ik vraag me hardop wat mensen drijft om bepaalde keuzes te maken. Als mensen zelf beslissen dat ze oud zijn, dat ze lang genoeg geleefd hebben.
Je kunt analyseren wat je wilt, daarmee breng je hem niet terug. |
|
|
|
Geweldige, grappige in informatie docu/lezing over dirigenten...
Leermomenten
|
13 November 2009 | 21:46:46
|
...incl. leuke fragmenten met Kleiber, Muti en anderen. Klik |
|
|
|
Deuntjes van de week
deuntjes
|
13 November 2009 | 12:17:36
|
Bij een muziekpagina hoort muziek, en ondergetekende is nerd genoeg om graag te willen knoeien met virtuele Ipods en dergelijke en kan zelfs, nu ze weet hoe Youtube werkt, haar eigen obscure muziekcollectie delen met de luisteraar die gek genoeg is om dat interessant te vinden. Ik kan er niets aan doen, zoiets maakt mijn innerlijke fanaat blij...! U hoort (als het goed is) bij openen van deze pagina: (1-2) Twee tracks uit Oedipus van Orff, gezongen door o.m. Gerhard Stolze, dan (3) uit Krämerspiegel van Richard Strauss 'Es war einmal eine Wanze', dan (4) uit Die Meistersinger von Nürnberg gezongen door Max Lorenz en gedirigeerd door Fürtwängler, dan de (5) het idyllische begin van Tiefland van d'Albert, en tot slot (6) het nostalgische 'Wien, Weib, Wein'... Een link naar deze playlist kunt u hier vinden, om er zelf mee te kunnen knoeien en door te drukken naar het ene dan wel het andere deuntje. Reacties zijn ook welkom, daar ben ik altijd nieuwsgierig naar. Een andere optie is deze pagina openlaten en hem zijn plicht als 'wallpapermusic-site' laten doen... Binnenkort uiteraard weer nieuwe deuntjes, wederom voor de luisteraar die gek genoeg is om het zich te laten welgevallen. |
|
|
|
O dae van my jeug...
Leermomenten
|
07 November 2009 | 21:01:47
|
Wie wil spelen moet zorgen dat hij of zij gezien en gehoord wordt. Ervaring opdoen is noodzakelijk, dus vandaar heb ik mij een poos terug samen met zangeres A. opgegeven voor een auditie voor zangduo's. Niet geschoten is altijd mis, en als je er doorheen komt liggen er toch leuke, niet beroerd betaalde, concerten in het verschiet. We hadden ons degelijk voorbereid, een programma met Fauré, Brahms, Ives, Dvorak, en een werk van een Nederlandse componist in het Z. Afrikaans. Gevarieerd zat, en met het thema 'jeugd/nostalgie' etc. (want alle teksten refereerden aan de goede oude tijd, voorbije jeugd etc...). We hadden niet helemaal door dat het openbaar was, maar kennelijk hebben we de kleine lettertjes op de site niet goed gelezen.
Er stond zodoende een podium met een Bösi (sorry) erop, en er was aardig wat publiek en daarachter een lange, strenge jurytafel. Ik vond de concert-achtige zetting eigenlijk wel prettig, besloot het ook als een concert te benaderen. Helaas kan ik niet geloven in 'voor jury's spelen' - ik ga er vanuit dat iedereen wel wat te mieren kan hebben, stemmen zijn te wollig of te hel, mooi helder of schel, mooi warm of teveel hete aardappel, en je spel kan mooi genuanceerd zijn of te pielerig, mooi subtiel zacht of te muggenzifterig onhoorbaar zacht, dan wel te grof met teveel botte bijl of juist lekker 'to the point' met lekker veel lijn en geen onnodige, ingewikkelde en pedante eruitgelichte details. Het hangt maar af van wiens oren luisteren en hoe ze dat doen. Je kan toch nooit iedereen tevreden stellen, dus ik probeer het zelf te zijn en vooral ontspannen en als het even kan geïnspireerd achter dat blik met zwart-witte toetsen te zitten en het in elk geval eens te zijn met mijn eigen 'interpretatie' (vervloek dat woord!! Wie weet een beter alternatief?).
De zangeres was zelf nogal overvallen door het onverwachte publiek, en was (hoewel ik van haar zingen genoot) zelf niet zo tevreden over haar prestatie, omdat ze zelf het gevoel had veel te zenuwachtig te zijn geweest, waardoor haar ademsteun het een beetje liet afweten hier en daar.
Waar ik erg blij mee was was de mooie, gehoorzame vleugelpiano - ik ben helaas zeker niet gewend aan het spelen op prettige, soepele instrumenten, eerder stugge, recalcitrante, schelle, valse, schreeuwerige dan wel elektronische bakbeesten. Zodoende vermaakte ik me zeer en was aangenaam verrast door de schone klanken die ik met veel gemak terugkreeg (geen vanzelfsprekendheid op het gemiddelde gemutileerde dan wel stronteigenwijze blikje zwart-wit). Een piano kan dus toch best mooi zijn!
In elk geval een interessante ervaring. Ik geloof niet dat we geselecteerd zijn, maar daar hangt mijn leven ook niet van af (hoewel het natuurlijk leuk was geweest, ook financiëel, een vooruitgang op het huidige 'nul tot maximaal vijftig euro'- reglement). Ik heb in elk geval veel zin in toekomstige projecten en mogelijkheden ervaring op te doen. We gaan zien. Toch.
Later die dag begaf ik mij naar Amsterdam, dit omdat de partner van mijn onlangs overleden pianoleraar mij had uitgenodigd om wat bladmuziek uit te zoeken, als soort van 'erfenis'.
Vreemd om weer in die vertrouwde plaats te zijn en toch vanzelfsprekend. De drie potloden met drie verschillende kleuren (rood, groen, blauw, alledrie met verschillende functie) lagen nog op de Kawai vleugel. Ik mocht een kast met bladmuziek doorspitten. Mozart, Schubert, Beethoven - 'zijn' componisten. Vol aantekeningen. Zijn partner wilde van de muziek af, ik deed hem er een groot plezier mee als ik veel meenam, ik hoefde niet bescheiden te zijn, dus ik greep mijn kans. Dierbare boeken met waardevolle aantekeningen (een schat aan informatie!). Soms grappige dingen: 'Avoid the tendency to speed up in the octaves, idiot!'
Veel Wagner-partituren ook, in een andere kast, naast de (vele) grammofoonplaten. Zakpartituren van de Ring, etc. Mocht ik ook allemaal meenemen.
Ik vond ook Mendelssohn pianowerken, en Schoenberg Klavierstücke opus 119. Maar hier stonden vrijwel geen aantekeningen in. Toch voegde ik deze boeken ook maar toe aan de stapel.
Prokovjev sonates. Ik had geen mogelijkheid om alles meteen mee te nemen, dat moet een andere keer met auto, maar de Prokovjev sonates nam ik alvast mee. Hij speelde altijd die negende sonate, de 'klassieke', een heel interessant en fascinerend stuk, ik heb het ook ooit gespeeld. Aangestoken door hem hield ik van klassiek werk in een moderner jasje, werken die vaak onpianistisch waren en daardoor des te uitdagender. Ik mocht ook wat leesboeken meenemen - hij had heel veel boeken over opera en over Wagner. Ik nam een boek over Wagner én dagboekfragmenten van Wagner mee.
De boeken die ik 'gereserveerd' heb staan op een apart plankje, klaar om volgende keer écht mee te nemen. |
|
|
|
Die Qual der Wahl
Leermomenten
|
06 November 2009 | 12:28:44
|
Een beetje een grillige week weeral: voorbereidingen voor een vrij belangrijke auditie, grillige werksituaties en een baantje dat ik heb opgezegd (althans: ik blijf het nog even doen tot januari). Conclusie trekken dat er wat ruimte gecreëerd moet worden, en tja, helaas: dan vliegen de minst betaalde baantjes er natuurlijk het snelste uit. Ik betreurde deze keuze wel, want het zijn hele lieve mensen en we doen schitterende muziek. Ze leken echter mijn uitvoerige uitleg per e-mail te begrijpen (en waren blij dat ik een potentiële vervanger had aangedragen). De Wet van Murphy sloeg echter toe toen ik dankzij een bus in de file mijn trein miste vanuit L. en bij gebrek aan tram vanaf station D. moest lopen naar de repetitielokatie. Ik had van niemand een mobiel nummer om ze te verwittigen dat ik laat zou zijn, en zij bleken ook mijn nummer niet te hebben want de tijd tikte gestaag door en niemand belde om te vragen waar ik bleef, evenmin als er iemand me tegemoet probeerde te fietsen. Ik vond het best een leuke wandelroute, daar in D. 'by night', maar de timing kon niet akeliger zijn! Eerst zeg ik ze op, en dan slaag ik er ook in ze finaal in de steek te laten.
Veertig minuten te laat kwam ik binnen, het koor had gedacht dat ik de weg was kwijtgeraakt (de repetitieruimte zit op nogal een afgelegen terrein). Er hing een soort begrafenissfeer, ze keken me met treurige ogen aan, zeiden dat ze tijdens mijn afwezigheid de Situatie (mijn naderende Vertrek) besproken hadden. We dronken snel thee en hadden nog een uurtje of wat om te repeteren. Een dame zei dat ze het zo jammer vond dat ik wegging. Een bas zei dat hij het een 'dappere' mail had gevonden.
We repeteerden, Spaanse renaissance, het klonk steeds beter. Ik reed met een alt mee tot aan R, waar ik de tram oppakte. Ergens sta ik wel achter mijn besluit, maar meer dan in andere situaties knaagt dit toch een beetje aan me... |
|
|
|
De Skyth heeft zitten knutselen (met dank aan Froukje)...
Leermomenten
|
04 November 2009 | 12:05:24
|
...en ofschoon u deze site opent en misschien denkt: 'dit deuntje ken ik al van gisteren' moet u toch even langer luisteren, want ik heb nu die Wanze in de versie die ik oorspronkelijk wilde laten horen erop gezet. Ali illegali, maar ik hoop er toch heel even mee weg te komen. Wie mijn zomercursusverslag gelezen heeft: pianist en zanger van de betreffende cursus zijn hier te horen.Wat natuurlijk helemaal niet mag, maar ik vind deze versie veel spannender dan de vorige die ik op Youtube vond. Ik vind het overigens een ongelooflijk, kippenvelverwekkend, raar, bizar en fascinerend stukje uit Strauss' Krämerspiegel. Tekst van Alfred Kerr. Enjoy! (NB het is iets minder goede kwaliteit dan op cd, want er zit een grens aan wat YT aan megabites kan slikken)
Hij is ook hier te 'bekijken': klik
Niet echt een videoclip, maar in zo'n bos kan wel degelijk een 'Wanze' leven, toch? |
|
|
|
***
literatuur
|
03 November 2009 | 17:36:47
|
Es war mal eine Wanze,
Die ging, die ging auf's Ganze.
Gab einen Duft, der nie verflog,
Und sog und sog.
Doch Musici,
Die packten sie
Und knackten sie.
Und als die Wanze starb und stank,
Ein Lobgesang zum Himmel drang. |
|
|
|
|
|
